در این مقاله از «رده» میخواهیم ببینیم وقتی زندگی مشترکمان را آغاز میکنیم، برای استفاده از حمایتهای مالی چه کارهایی میتوانیم انجام دهیم؛ از وام و تسهیلات گرفته تا هدیه نقدی، بیمه و مسکن. متأسفانه خیلی از زوجها از حقوق خود خبر ندارند و به همین دلیل برای بسیاری از حمایتهایی که در ادامه میگوییم، در زمان مناسب اقدام نکردهاند. بعضی از این مزایا بدون اقدام خود زوجین برقرار نمیشوند و به ثبتنام یا پیگیری نیاز دارند. مهمتر از همه اینکه بیشتر این تسهیلات «مهلتدار» هستند و اگر در بازه مجاز (معمولاً تا چند سال پس از تاریخ عقد) اقدام نکنید، حق شما از بین میرود. در ادامه، همه موارد قابل پیگیری مزایای مالی ازدواج را ساده و مرحلهبهمرحله مرور میکنیم.
- چکلیست روزهای اول پس از عقد
- برای هر نفر چقدر وام میدهند؟
- هدیه ازدواج تأمین اجتماعی
- وام جهیزیه / کالای ایرانی
- وام ازدواج دانشجویی
- وام ازدواج فرزندان بازنشستگان کشوری
- وام ودیعه مسکن مستأجران 1405
- نهضت ملی مسکن و طرح مسکن اجارهای زوجین (آشیان)
- حق تأهل کارگران و عائلهمندی کارمندان
- بیمه سلامت رایگان برای زوجین کمدرآمد
- قدم بعدی: وام فرزندآوری
- خلاصه رده
چکلیست روزهای اول پس از عقد
برای از دست ندادن حمایتهای دولتی و وامها، زوجین بهتر است این مراحل را در همان ماههای نخست انجام دهند:
|
حمایت مالی |
اقدام لازم در روزهای اول |
|---|---|
| وام ازدواج (300 میلیون هر نفر، تا 700 میلیون ایثارگر جوان) | ثبتنام در سامانه بانک مرکزی ve.cbi.ir؛ مهلت تا حداکثر 4 سال پس از تاریخ عقد |
| هدیه ازدواج تأمین اجتماعی (یک ماه حقوق) | ثبت درخواست از طریق شعبه یا سامانه تأمین اجتماعی (شرط: ازدواج اول) |
| وام جهیزیه / کالای ایرانی (300 تا 500 میلیون) | استعلام شرایط از بانک عامل و آمادهکردن سند رسمی ازدواج |
| وام ازدواج دانشجویی | ثبت درخواست در سامانه صندوق رفاه دانشجویان در بازه اعلامشده هر نیمسال |
| وام ازدواج فرزندان بازنشستگان کشوری (100 میلیون) | پیگیری فراخوان سالانه صندوق بازنشستگی کشوری |
| وام ودیعه مسکن مستأجران | تنظیم اجارهنامه با کد رهگیری، ثبتنام در saman.mrud.ir و پس از معرفی، مراجعه به بانک |
| حمایت مسکن زوجین (عقد از 1399 به بعد) | استعلام شرایط تسهیلات ویژه زوجین از بانک عامل |
| نهضت ملی مسکن / طرح آشیان | ثبتنام در سامانه saman.mrud.ir هنگام باز شدن فراخوان استان شما |
| حق تأهل (کارگران مشمول قانون کار) | اعلام ازدواج به کارفرما برای اصلاح فیش حقوقی |
| عائلهمندی و پاداش ازدواج (کارمندان دولت) | ارائه سند ازدواج به کارگزینی برای اصلاح حکم |
| بیمه سلامت رایگان (دهک 1 تا 5) | ثبتنام در سامانه بیمه سلامت ایرانیان یا دفاتر پیشخوان |
وام ازدواج 1405
وام ازدواج شناختهشدهترین حمایت این فهرست است. دستورالعمل سال 1405 در شبکه بانکی ابلاغ شد و مبالغ آن نسبت به سال 1404 تغییری نکرد و ثابت ماند.
برای هر نفر چقدر وام میدهند؟
| گروه متقاضی | مبلغ وام (هر یک از زوجین) |
|---|---|
| زوجین عادی | 300 میلیون تومان |
| زوج جوان (مرد زیر 25 سال و زن زیر 23 سال) | 350 میلیون تومان |
| ایثارگر | 600 میلیون تومان |
| ایثارگر زوج جوان (مرد زیر 25 و زن زیر 23 سال) | 700 میلیون تومان |
- کارمزد: 4 درصد سالانه
- مدت بازپرداخت: 10 ساله (120 ماهه) با اقساط مساوی
- شروع اقساط: یک ماه پس از دریافت وام
- سپردهگذاری: لازم نیست
- سقف سنی: حداکثر 50 سال تمام برای هر یک از زوجین
- مهلت ثبت درخواست: تا حداکثر 4 سال پس از تاریخ ثبت عقد (طبق دستورالعمل اجرایی وام ازدواج 1405)
- سامانه ثبتنام: سامانه رسمی بانک مرکزی به نشانی ve.cbi.ir. پس از تعیین بانک، حداکثر تا حدود 12 روز کاری فرصت دارید مدارک را به شعبه ارائه دهید.
مردان 25 سال به بالا و زنان 23 سال به بالا: حذف نشدهاند؛ آنها مشمول مبلغ پایه (300 میلیون تومان) هستند و فقط از «مشوق سنی» زوج جوان برخوردار نمیشوند. افراد 40 تا 50 سال هم با همین شرایط وام میگیرند و تنها افراد بالای 50 سال مشمول این وام نیستند.
وضعیت ضامن: طبق آخرین دستورالعمل، برای هر وام حداکثر یک ضامن معتبر کافی است. ضامن باید توان بازپرداخت داشته باشد، چک برگشتی یا بدهی معوق نداشته باشد و در اعتبارسنجی قبول شود. دارندگان فیش حقوقی و گواهی کسر از حقوق، بازنشستگان، کارمندان دولت و کاسبان دارای پروانه کسب میتوانند ضامن شوند. مطالبه چند ضامن یا وثیقه خارج از حدود دستورالعمل، قابل اعتراض است.
صف وام چقدر است؟ بانک مرکزی برای سال 1405 مجموعاً 435 همت به وام ازدواج و فرزندآوری اختصاص داده که 350 همت آن سهم وام ازدواج است. سیاست امسال بهجای افزایش مبلغ وام، افزایش منابع بانکها برای کوتاهکردن صف بوده و قرار شده زمان انتظار متقاضیان جدید از سه ماه بیشتر نشود. با این حال طبق آماری که ذبیحالله خدائیان در 24 مرداد 1405 اعلام کرد، هنوز حدود 614 هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ پس هرچه زودتر ثبتنام کنید، زودتر نوبت شما میرسد.
راهنمای کامل: لینک مقاله کامل «رده»
هدیه ازدواج تأمین اجتماعی
اگر بیمهشده تأمین اجتماعی هستید، هنگام ازدواج یک «کمکهزینه (هدیه) ازدواج» به شما پرداخت میشود که مبلغ آن معادل یک ماه متوسط حقوق یا دستمزد شماست.
نحوه محاسبه اینطور است که مجموع دستمزد مشمول کسر حق بیمه دو سال منتهی به تاریخ ازدواج را جمع کرده و بر 24 (تعداد ماههای دو سال) تقسیم میکنند. کف این مبلغ نمیتواند از حداقل دستمزد ماهانه همان سال کمتر باشد؛ با توجه به حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار در سال 1405 (روزانه 5٬541٬850 ریال، معادل حداقل ماهانه حدود 16 میلیون و 625 هزار تومان)، هدیه ازدواج 1405 دستکم در همین حدود خواهد بود و برای بیمهشدگان با دستمزد بالاتر، بیشتر میشود.
شرایط دریافت
- ازدواج باید اولین ازدواج بیمهشده باشد (به ازدواج دوم تعلق نمیگیرد).
- داشتن حداقل 720 روز سابقه پرداخت حق بیمه در پنج سال منتهی به تاریخ ازدواج.
- رابطه بیمهای در زمان ازدواج قطع نشده باشد.
- عقد باید دائم و در دفترخانه رسمی ثبت شده باشد (عقد موقت مشمول نیست).
نکته مهم: اگر هر دو زوج بیمهشده واجد شرایط باشند، هر کدام جداگانه این هدیه را دریافت میکنند. مهلت درخواست معمولاً محدود است، پس بهتر است در ماههای نخست پس از عقد اقدام کنید.
راهنمای کامل: لینک مقاله کامل «رده»
وام جهیزیه / کالای ایرانی
علاوه بر وام ازدواج، طرح جداگانهای برای تهیه جهیزیه و لوازم خانگی ساخت داخل در نظر گرفته شده است.
- مبلغ: بسته به اعتبارسنجی و بانک عامل، بین 300 تا 500 میلیون تومان.
- کارمزد: حدود 23 درصد.
- مدت بازپرداخت: حداکثر 24 ماه.
- نحوه پرداخت: این وام معمولاً نقدی به حساب شخصی واریز نمیشود؛ بلکه بهصورت «اعتبار خرید» روی کارت قرار میگیرد تا صرف خرید کالای ایرانی از فروشگاههای طرف قرارداد شود.
شرط مهم: متقاضی باید سند رسمی ازدواج داشته باشد و تاریخ عقد در بازه تعیینشده در قوانین بودجه باشد. توجه کنید که این وام با کارمزد و ماهیت قرضالحسنه وام ازدواج فرق دارد؛ بنابراین ابتدا وام ازدواج ارزانقیمت را بگیرید و سپس در صورت نیاز سراغ این تسهیلات بروید.
وام ازدواج دانشجویی
اگر خودتان یا همسرتان دانشجو هستید، علاوه بر وام ازدواج بانک مرکزی، میتوانید از صندوق رفاه دانشجویان هم وام ازدواج بگیرید. این وام در دسته «وام ضروری» قرار دارد و فقط یک بار در طول تحصیل پرداخت میشود.
- دانشجویان وزارت علوم: طبق مبالغ اعلامشده برای سال تحصیلی 1405-1406، وام ضروری ازدواج 20 میلیون تومان است.
- دانشجویان علوم پزشکی (وزارت بهداشت): به گفته رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت، وام ازدواج دانشجویی این صندوق از 10 به 50 میلیون تومان افزایش یافته است.
- وام تحصیلی متأهلی: وام تحصیلی دانشجویان متأهل دو برابر دانشجویان مجرد است و اگر هر دو زوج دانشجو باشند، هر دو نفر وام تحصیلی متأهلی میگیرند.
- وام ودیعه مسکن دانشجویی: صندوق رفاه برای دانشجویان متأهل واجد شرایط وام ودیعه مسکن هم در نظر گرفته است.
ثبتنام در بازهای که صندوق رفاه برای هر نیمسال اعلام میکند و از طریق سامانه صندوق (برای دانشجویان وزارت علوم: swf.ir) انجام میشود و به ضامن معتبر نیاز دارد.
وام ازدواج فرزندان بازنشستگان کشوری
اگر پدر یا مادر شما بازنشسته یا وظیفهبگیر صندوق بازنشستگی کشوری است، میتوانید از وام ازدواج فرزندان بازنشستگان هم استفاده کنید. در دوره 1405 مبلغ این وام به 100 میلیون تومان رسید و با کارمزد 5 درصد و بازپرداخت 36 ماهه پرداخت میشود.
- ثبتنام فقط اینترنتی و از طریق درگاه خدمات الکترونیک صندوق بازنشستگی کشوری انجام میشود.
- ثبتنام دوره 1405 از 3 شهریور آغاز شد و حدود یک ماه ادامه داشت؛ اگر این دوره را از دست دادهاید، منتظر فراخوان بعدی صندوق باشید.
- این وام به بازنشستگان تأمین اجتماعی تعلق نمیگیرد و فقط برای ازدواج اول فرزندان در نظر گرفته شده است.
وام ودیعه مسکن مستأجران 1405
اگر زوج جوانی هستید که مستأجر است، میتوانید از وام ودیعه (رهن) مسکن استفاده کنید. سقف این وام در سال 1405 حدود 36 درصد افزایش یافت:
| محل سکونت | سقف وام ودیعه |
|---|---|
| تهران | تا 365 میلیون تومان |
| مراکز استانها / کلانشهرها | تا 280 میلیون تومان |
| سایر شهرها | تا 185 میلیون تومان |
| روستاها | تا 75 میلیون تومان |
- نرخ سود: مصوب شورای پول و اعتبار، حدود 23 درصد.
- مدت بازپرداخت: 5 ساله (60 ماهه).
- قسط تقریبی: برای سقف تهران (365 میلیون تومان) حدود 10 میلیون و 289 هزار تومان در ماه.
- شرایط: متأهل یا سرپرست خانوار بودن، نداشتن سابقه مالکیت، عدم استفاده قبلی از تسهیلات دولتی مسکن (مانند مسکن مهر، مسکن ملی یا زمین دولتی)، ارائه اجارهنامه رسمی با کد رهگیری و «فرم ج» سبز و معرفی ضامن معتبر.
- ثبتنام: از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن به نشانی saman.mrud.ir؛ پس از تأیید، به بانک عامل معرفی میشوید.
توجه: رقم 400 میلیون تومانی که در برخی خبرها برای مستأجران تهرانی آمده، مربوط به تسهیلات جداگانهای از محل اوراق گواهی حق تقدم است و سقف عمومی وام ودیعه در تهران همان 365 میلیون تومان است.
نکته ویژه زوجین: خانوادههایی که از سال 1399 به بعد ازدواج کردهاند، مشمول تسهیلات حمایتی مسکن با سقف بالاتر میشوند؛ بهطور نمونه زوجین بدون فرزند تا حدود 210 میلیون تومان، دارای یک فرزند تا حدود 330 میلیون تومان و دارای دو فرزند تا حدود 400 میلیون تومان. جزئیات و مبالغ دقیق را از بانک عامل استعلام بگیرید.
راهنمای کامل: لینک مقاله کامل «رده»
نهضت ملی مسکن و طرح مسکن اجارهای زوجین (آشیان)
زوجین جوان در ثبتنام «نهضت ملی مسکن» در اولویت قرار دارند. ثبتنام و پیگیری منحصراً از طریق سامانه وزارت راه و شهرسازی به نشانی saman.mrud.ir انجام میشود و این سامانه تنها مرجع معتبر برای ثبتنام، بارگذاری مدارک و مشاهده نتایج است.
شرایط کلی مسکن اولیها: نداشتن مالکیت مسکن در 5 سال گذشته، حداقل سن 18 سال، سابقه سکونت در شهر محل تقاضا و عدم استفاده از تسهیلات دولتی مسکن از سال 1384 تاکنون.
علاوه بر این، مرحله نخست طرح «مسکن اجارهای زوجین جوان» با عنوان طرح آشیان بهصورت آزمایشی و استانی آغاز شده است (نمونه: خرداد 1405 در استانهای مازندران، قزوین و مرکزی). این طرح سامانه ثبتنام دائمی ندارد و باید منتظر فراخوان استان خود باشید.
حق تأهل کارگران و عائلهمندی کارمندان
اگر مشمول قانون کار (کارگر) و متأهل باشید، کارفرما موظف است ماهانه «حق تأهل» به شما بپردازد. طبق مصوبه شورای عالی کار، این مبلغ در سال 1405 ماهانه 500 هزار تومان است و برای کارگر متأهل، چه مرد و چه زن، از فروردین 1405 پرداخت میشود. حق تأهل ربطی به حق اولاد ندارد و صرفاً به دلیل متأهلبودن پرداخت میشود.
بازنگری مزایای مزدی کارگران (حق مسکن، بن و حق تأهل) طبق مصوبه مزد 1405 قرار بود تا پایان شهریور انجام شود و شورای عالی کار در جلسه یکم شهریور تشکیل «کمیته مزد» را تصویب کرد؛ اگر رقم حق تأهل در ادامه سال تغییر کند، فیش حقوقی شما هم باید اصلاح شود.
کارمندان دولت: کمکهزینه عائلهمندی شاغلان دولت در سال 1405 ماهانه 25٬208٬250 ریال (حدود 2 میلیون و 520 هزار تومان) است. پس از ازدواج، سند ازدواج را به کارگزینی بدهید تا این مبلغ در حکم شما ثبت شود. علاوه بر این، دستگاههای اجرایی در قالب «مزایای جانبی جوانی جمعیت» پاداش ازدواج هم به کارکنان میدهند؛ حداقل این پاداش در ضوابط قبلی 2 میلیون تومان بود و مبلغ دقیق آن در هر دستگاه متفاوت است و باید از امور اداری محل کارتان بپرسید.
بیمه سلامت رایگان برای زوجین کمدرآمد
زوجینی که بیمه درمانی (تأمین اجتماعی، سلامت و…) ندارند، میتوانند در «بیمه سلامت ایرانیان» ثبتنام کنند. در سال 1405 خانوارهای دهک درآمدی یک تا پنج از تخفیف 100 درصدی برخوردارند و حق بیمه آنها کاملاً رایگان است. برای دهکهای بالاتر تخفیف پلکانی اعمال میشود: دهک ششم 60٪، هفتم 50٪، هشتم 40٪ و نهم 30٪ تخفیف.
ثبتنام از طریق سامانه خدمات بیمه سلامت ایرانیان یا دفاتر پیشخوان انجام میشود؛ کافی است کد ملی و اطلاعات دهک خانوار بهروز باشد. اگر همسر تحت تکفل شماست، میتوانید او را بهعنوان عضو خانوار زیر پوشش بیمه خود قرار دهید.
قدم بعدی: وام فرزندآوری
حمایتها با ازدواج تمام نمیشود. با تولد هر فرزند، پدر خانواده میتواند وام قرضالحسنه فرزندآوری بگیرد. مبالغ این وام در سال 1405 به این شرح است:
| فرزند | مبلغ وام | مدت بازپرداخت |
|---|---|---|
| فرزند اول | 44 میلیون تومان | 36 ماه |
| فرزند دوم | 88 میلیون تومان | 48 ماه |
| فرزند سوم | 132 میلیون تومان | 60 ماه |
| فرزند چهارم | 165 میلیون تومان | 72 ماه |
| فرزند پنجم و بیشتر | 220 میلیون تومان | 84 ماه |
ثبتنام مانند وام ازدواج از طریق سامانه ve.cbi.ir انجام میشود. برای هر فرزند فقط یک بار وام به پدر تعلق میگیرد و در تولد دوقلو یا چندقلو، به ازای هر فرزند یک وام پرداخت میشود.
راهنمای کامل: لینک مقاله کامل «رده»
خلاصه رده
بیشترین منفعت مالی برای زوجهای جوان در واقع دریافت وام ازدواج «هر نفر جداگانه»، هدیه تأمین اجتماعی «اگر بیمهشده هستید» و در صورت مستأجر بودن، «وام ودیعه مسکن» است. این سه را در ماههای نخست پس از عقد پیگیری کنید تا مهلتها از دست نرود. اگر دانشجو هستید یا والدینتان بازنشسته کشوریاند، وامهای صندوق رفاه و صندوق بازنشستگی را هم فراموش نکنید و اگر کارگر یا کارمند هستید، با ارائه سند ازدواج به محل کار، حق تأهل یا عائلهمندی خود را فعال کنید.
