وقتی طلافروش به جای کارتخوان چند شماره کارت به شما میدهد، معمولا میخواهد پول مستقیم به کسانی برسد که به آنها بدهکار است، یا گردش مالی مغازهاش در پرونده مالیاتی ثبت نشود. از نظر شما شاید فرقی نکند پول به حساب چه کسی برود، اما فرق میکند. اگر بعدا اختلافی پیش بیاید، سخت میتوانید ثابت کنید به طلافروش پول دادهاید. از آن بدتر، اگر یکی از آن حسابها در ماجرای کلاهبرداری یا پولشویی باشد، نام شما هم در مسیر پول دیده میشود.
بهترین کار پرداخت با کارتخوان همان مغازه یا واریز به حساب به نام خود طلافروش است. در این راهنمای رده توضیح دادهایم چرا این کار اینقدر رایج است، چه ریسکی برای شما دارد و اگر چارهای جز واریز به حساب دیگران نداشتید، چطور از خودتان محافظت کنید.
چرا طلافروش شماره کارت دیگران را میدهد؟
دو موضوعی که به شما گفته میشود.
تسویه حساب با دیگران: طلافروش ممکن است بگوید صاحبان این حسابها کسانی هستند که به او طلا فروختهاند یا از او طلب دارند، مثل بنکدار یا شریک کاری. با واریز مستقیم شما، او یک مرحله انتقال پول را حذف میکند. این ادعا ممکن است درست باشد، اما شما راهی برای تایید آن ندارید و رابطه مالی طلافروش با آن افراد از نظر بانک و مالیات دیده نمیشود.
نگرانی از مالیات: بررسیهای میدانی رده میگوید دلیل اصلی این کار این است که فروش واقعی مغازه در حسابهای متصل به پرونده مالیاتی ثبت نشود. طلافروشان از دی 1402 موظفند صورتحساب خرید و فروش را در سامانه مودیان ثبت کنند و سازمان امور مالیاتی گردش حسابهای بانکی را مبنای تشخیص درآمد قرار میدهد. همین امر باعث شده برخی فروشندگان کارتخوان را کنار بگذارند، بگویند دستگاه خراب است یا شماره کارت فرد دیگری را بدهند.
این کار برای خریدار چه ریسکی دارد؟
- نتوانید ثابت کنید به طلافروش پول دادهاید
رسید بانکی شما فقط نشان میدهد به فلان شخص پول دادهاید، نه به طلافروشی. اگر طلا تحویل نشود، وزن یا عیار آن با توافق نخواند یا مغازه بعدا منکر شود کل مبلغ را گرفته، اثبات حرف شما سخت میشود. بانک مرکزی هم در اطلاعیه اردیبهشت 1404 همین نکته را یکی از پیامدهای واریز به حساب شخص ثالث دانسته است.
- پول شما وارد یک پرونده کلاهبرداری شود
شما نمیدانید صاحب آن حساب کیست و چه معاملهای پشت این واریز است. یکی از رایجترین شکلهای این خطر کلاهبرداری مثلثی است. کلاهبردار کاری میکند که پول یک نفر به حساب نفر دیگری برود، و خودش کالا را بردارد. وقتی مالباخته به پلیس فتا شکایت میکند، حسابی که پول به آن رفته مسدود میشود و همه افراد در مسیر پول باید توضیح بدهند. پلیس فتای استانهای مختلف درباره واریز از حساب اشخاص ثالث در معاملات طلا بارها هشدار داده است.
- تراکنش شما مشکوک شناخته شود
به گفته بانک مرکزی، استفاده از حساب افراد مختلف یکی از روشهای رایج پولشویی است. واریز به حسابی که هیچ ارتباط روشنی با شما ندارد ممکن است در سیستم بانکی غیر عادی تشخیص داده شود و گزارش آن به مرکز اطلاعات مالی برود. بانک مرکزی گفته اگر تراکنشهای فردی به دفعات مشکوک گزارش شود، رتبه اعتباری او پایین میآید و ممکن است از خدماتی مثل دستهچک و تسهیلات محروم شود. یک خرید معمولی طلا قاعدتا چنین پیامدی ندارد، اما تکرار این کار ریسک را بیشتر میکند.
- فاکتور با پرداخت جور درنمیآید
فاکتور طلا سند مالکیت شماست و هنگام فروش دوباره به کار میآید. وقتی پول به حساب چند شخص دیگر رفته، هیچ سند بانکیای نشان نمیدهد این فاکتور و آن واریزها به یک معامله مربوطاند. بانک مرکزی هشدار داده است که این ناهماهنگی اسناد و تراکنشها در بررسی مالیاتی ممکن است معامله را صوری نشان دهد.
- برای صاحب حساب هم خطر دارد
اگر شما کسی هستید که کارتش را در اختیار طلافروش گذاشته، بدانید مسئولیت تراکنشهای یک حساب اول با صاحب همان حساب است. به گزارش مهر، ادعای اجاره دادن کارت برای فرار از مجازات پذیرفته نیست. سازمان مالیاتی هم ممکن است پولهای واریزشده را درآمد او بداند.
قانون در این باره چه میگوید؟
مصوبه بانک مرکزی و توقف آن. بانک مرکزی 3 اردیبهشت 1404 اعلام کرد همه اشخاص موظفند پول معامله را فقط به حساب طرف معامله واریز کنند یا از او بگیرند. مدتی بعد هیئت تخصصی مالیاتی و بانکی دیوان عدالت اداری با حکم موقت اجرای این مصوبه را متوقف کرد. پس از نظر بانکی، واریز به حساب شخص سوم فعلا ممنوع نیست. اما توقف این مصوبه هیچکدام از ریسکهای بخش قبل را از بین نمیبرد.
تکلیف مالیاتی طلافروش. طلافروشان از دی 1402 باید صورتحسابهای خرید و فروش را در سامانه مودیان ثبت کنند. طبق قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، اعلام نکردن حسابهایی که گردش مالی کسبوکار از آنها انجام میشود جریمهای برابر 10 درصد فروش انجامشده از آن حساب یا 2 میلیون تومان، هر کدام بیشتر باشد، دارد. این جریمهها برای طلافروشان از دی 1402 تا پایان اسفند 1404 مشمول بخشودگی شد.
برای خریدار چه معنایی دارد. تکلیف مالیاتی اصلی بر عهده طلافروش است نه شما. اما شما حق دارید از همان مغازه فاکتور رسمی و پرداخت از مسیر رسمی بخواهید. مسئولان مالیاتی و اتحادیه طلا هم به همین توصیه کردهاند.
اگر چارهای جز واریز به حساب دیگران نداشتید
اول از فروشنده بخواهید با کارتخوان مغازه یا به حساب به نام خودش پرداخت کنید. اگر نپذیرفت و باز هم خواستید خرید کنید، این کارها را به ترتیب انجام دهید:
- قبل از واریز، فاکتور را بگیرید و چک کنید نام مغازه، وزن، عیار، اجرت، قیمت هر گرم و مبلغ کل در آن نوشته شده باشد.
- از طلافروش بخواهید نام صاحب هر حساب، شماره کارت یا شبا و مبلغ هر واریز را روی فاکتور بنویسد و مهر و امضا کند. این مهمترین مدرک شماست که نشان میدهد این واریزها بابت همین خرید بوده است.
- هنگام کارت به کارت، نامی که اپلیکیشن بانک نشان میدهد با نام روی فاکتور مقایسه کنید.
- در شرح واریز، اگر امکانش بود، بنویسید بابت خرید طلا از فلان مغازه است.
- تا پول کامل نشده و طلا را تحویل نگرفتهاید، مغازه را ترک نکنید. از واریز پیشاپیش برای طلایی که بعدا تحویل میدهند پرهیز کنید.
- رسید همه واریزها، فاکتور و پیامکهای بانک را کنار هم نگه دارید. از فاکتور و تابلوی مغازه هم عکس بگیرید.
اگر طلافروش حاضر نشد اسامی و مبالغ را روی فاکتور بنویسد، این نشانه خوبی نیست. بهتر است خرید را جای دیگری انجام دهید.
راههای امنتر پرداخت
| روش پرداخت | چه مدرکی دارید | نکته مهم |
| کارتخوان همان مغازه | رسید کارتخوان با نام پذیرنده و پیامک بانک | امنترین روش؛ نام روی رسید را با تابلوی مغازه مقایسه کنید |
| انتقال به حساب به نام صاحب مغازه | رسید انتقال با نام گیرنده | نام گیرنده باید با نام روی فاکتور یکی باشد |
| واریز به حساب اشخاص دیگر | فقط رسیدهایی به نام افراد ناشناس | فقط با فاکتوری که همه واریزها را فهرست کرده باشد |
از هر طلافروشی که میخرید، فاکتور رسمی بگیرید. فاکتور نشان میدهد طلا را از کجا و با چه مشخصاتی خریدهاید و هنگام فروش دوباره هم به کارتان میآید. هرگز به تصویر رسید بانکی اکتفا نکنید و مطمئن شوید پیامک برداشت از حساب خودتان هم آمده است.
اگر مشکلی پیش آمد کجا شکایت کنیم
- کلاهبرداری یا تحویل ندادن طلا: هرچه زودتر به پلیس فتا شکایت کنید. پلیس فتا بارها تاکید کرده که اگر زود مراجعه کنید، میتواند حساب گیرنده را سریع مسدود کند. رسیدها، فاکتور و شماره کارتها را همراه ببرید.
- اختلاف بر سر وزن، عیار یا قیمت: از اتحادیه طلا و جواهر شهر خودتان پیگیری کنید. فاکتور مهمترین مدرک شماست.
- مسدود شدن حساب خودتان: اول از بانک بپرسید مسدودی به دستور چه مرجعی است. اگر پلیس فتا یا دادسرا باشد، با فاکتور و رسیدها به همان مرجع مراجعه کنید و مسیر پول را توضیح دهید. اگر مشکل از عملکرد بانک بود، مسیر شکایت از بانک را در مطلب چگونه از تخلفات بانکی شکایت کنیم بخوانید.
جمعبندی “رده”
واریز به حساب چند شخص دیگر به جای حساب طلافروش بیشتر به نفع فروشنده است و بیشتر ریسکش برای شما. ممکن است نتوانید پرداخت را ثابت کنید یا نامتان در مسیر پول یک پرونده کلاهبرداری بیاید. تا جایی که میتوانید با کارتخوان مغازه پرداخت کنید. اگر نشد، فقط با فاکتوری که نام و مبلغ همه واریزها را داشته باشد خرید کنید.
