وقتی صحبت از انتقال وجه بین دو بانک می‌شود، بیشتر افراد بلافاصله به کارت‌به‌کارت فکر می‌کنند؛ اما در شبکه بانکی کشورمان روش دیگری هم با نام سحاب وجود دارد که با وجود شباهت‌هایی با کارت‌به‌کارت، دقیقاً همان خدمت نیست. همین شباهت باعث شده اصطلاحاتی مانند «سحاب»، «شتاب» و «کارت‌به‌کارت» گاهی به جای یکدیگر استفاده شوند؛ در حالی که هرکدام تعریف، کاربرد و سازوکار مشخصی دارند.
سحاب در سال‌های گذشته یکی از راه‌های انتقال وجه کارت‌محور بین بانک‌های مختلف بوده و همچنان در برخی کانال‌های بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. نکته مهم این است که سقف انتقال سحاب و کارت‌به‌کارت شتابی در سال ۱۴۰۵ هر دو ۱۵ میلیون تومان است، اما این به معنای یکی بودن این دو خدمت نیست.
بنابراین اگر می‌خواهید بدانید سحاب دقیقاً چیست، از چه روش‌هایی می‌توان با آن پول جابه‌جا کرد، سقف و کارمزد آن چقدر است و چه تفاوتی با کارت‌به‌کارت، پایا، ساتنا و پل دارد، در ادامه این راهنما همه این موارد را بررسی می‌کنیم.
سحاب چیست؟
سحاب به معنای سامانه حواله الکترونیکی بین‌بانکی است و برای انتقال وجه بین کارت‌های بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سامانه در ابتدا برای پاسخ به محدودیت‌های انتقال وجه کارتی ایجاد شد. زمانی که سقف کارت‌به‌کارت پایین‌تر بود، مشتریانی که قصد انتقال مبلغ بیشتری داشتند می‌توانستند از خدمات سحاب استفاده کنند.
یکی از تفاوت‌های مهم سحاب با کارت‌به‌کارت معمولی، نحوه دسترسی به آن است. در دوره‌ای، سحاب از طریق شعب بانک، خودپرداز و اینترنت‌بانک برخی بانک‌ها ارائه می‌شد؛ اما ارائه این خدمت در طول زمان تغییر کرده و امروزه همه بانک‌ها آن را در تمام کانال‌ها در اختیار مشتری قرار نمی‌دهند.
تفاوت سحاب و شتاب چیست؟
سحاب و شتاب ارتباط نزدیکی دارند، اما یکی نیستند.
- شتاب شبکه‌ای بانکی است که امکان انجام تراکنش‌های کارتی بین بانک‌های عضو را فراهم می‌کند.
- سحاب سامانه‌ای برای انتقال وجه بین‌بانکی است که از این زیرساخت استفاده می‌کند.
به زبان ساده، شتاب را می‌توان شبکه‌ای دانست که ارتباط بین بانک‌ها را برای تراکنش‌های کارتی برقرار می‌کند و سحاب یکی از خدماتی است که برای انتقال وجه از این بستر استفاده کرده است.
به همین دلیل، این که در بعضی منابع «انتقال وجه شتابی» و «سحاب» در کنار هم ذکر می‌شوند، به معنای یکی بودن این دو نیست.
سحاب چه تفاوتی با پایا، ساتنا و پل دارد؟
مهم‌ترین تفاوت این روش‌ها در نوع انتقال و اطلاعات مقصد است.
- سحاب برای انتقال وجه کارتی بین‌بانکی طراحی شده و شماره کارت در آن اهمیت دارد.
- سامانه پایا برای انتقال وجه بین حساب‌های بانکی بر مبنای شماره شبا استفاده می‌شود و تسویه آن در چرخه‌های مشخص انجام می‌شود.
- سامانه ساتنا برای انتقال مبالغ بالاتر بین حساب‌های بانکی کاربرد دارد و آن نیز بر مبنای شبا انجام می‌شود.
- سامانه پل امکان انتقال لحظه‌ای وجه بین حساب‌های بانکی را فراهم می‌کند و برخلاف سحاب، مبنای آن حساب و شماره شبا است.
بنابراین اگر شماره کارت دارید، خدمات انتقال کارتی را بررسی کنید؛ اگر شماره شبا دارید، انتخاب میان پایا، ساتنا و پل به مبلغ و سرعت موردنیاز شما بستگی دارد.
سحاب چه زمانی بیشتر مورد استفاده قرار می‌گرفت؟
کاربرد سحاب در سال‌هایی پررنگ‌تر بود که سقف انتقال وجه کارت‌به‌کارت محدود بود. برای مثال، مشتری ممکن بود در طول یک روز به سقف کارت‌به‌کارت خود برسد اما همچنان نیاز به انتقال مبلغ بیشتری داشته باشد.
سحاب برای پاسخ به چنین نیازی در شبکه بانکی ایجاد شد و انتقال وجه از طریق آن، به‌ویژه در شعب بانک‌ها، امکان‌پذیر بود.
با افزایش سقف کارت‌به‌کارت و گسترش روش‌های جدید انتقال وجه مانند پایا، ساتنا و پل، نقش سحاب برای مشتری عادی کمتر شده است. با این حال، این خدمت به‌طور کامل از شبکه بانکی حذف نشده و برخی بانک‌ها همچنان آن را در کانال‌های مشخصی ارائه می‌کنند.
انتقال وجه سحاب چگونه انجام می‌شود؟
نحوه استفاده از سحاب به بانک و کانال ارائه‌دهنده آن بستگی دارد. یکی از روش‌های شناخته‌شده، مراجعه به شعبه بانک است. در این روش، مشتری پس از احراز هویت می‌تواند درخواست انتقال وجه را ثبت کند. انجام عملیات در شعبه با استفاده از کارت و پایانه مربوط به خدمات بانکی انجام می‌شود و اطلاعات کارت مقصد برای ثبت حواله مورد نیاز است.
در برخی بانک‌ها نیز امکان استفاده از سحاب از طریق خودپرداز یا اینترنت‌بانک وجود داشته است. با این حال، این قابلیت عمومی نیست و نمی‌توان یک روش ثابت را برای تمام بانک‌ها اعلام کرد. اگر در اینترنت‌بانک یا خودپرداز بانک خود گزینه‌ای با عنوان سحاب مشاهده نمی‌کنید، باید از خود بانک درباره وضعیت ارائه این خدمت سؤال کنید.
برای انتقال وجه سحاب چه اطلاعاتی لازم است؟
از آنجا که سحاب یک خدمت انتقال وجه کارتی است، شماره کارت مقصد مهم‌ترین اطلاعات مورد نیاز است.
در انتقالی که از طریق شعبه انجام می‌شود، بانک برای احراز هویت، کارت بانکی و مدارک شناسایی مشتری را نیز درخواست می‌کند.
پیش از ثبت نهایی حواله باید شماره کارت مقصد، مبلغ و سایر اطلاعات نمایش‌داده‌شده را کنترل کنید. در صورت اشتباه در مقصد، برگشت وجه فرایندی جداگانه خواهد داشت و نمی‌توان روی لغو فوری تراکنش حساب کرد.
سقف انتقال وجه سحاب چقدر است؟
در سال ۱۴۰۵، سقف انتقال وجه سحاب ۱۵ میلیون تومان در روز برای هر کارت است. سقف کارت‌به‌کارت شتابی نیز در همین سال ۱۵ میلیون تومان در شبانه‌روز برای هر کارت تعیین شده است.
یکسان بودن سقف این دو خدمت نباید باعث شود سحاب و شتاب را یک سامانه بدانیم. کارت‌به‌کارت شتابی و انتقال وجه سحاب دو خدمت متفاوت هستند که در حال حاضر سقف انتقال هرکدام ۱۵ میلیون تومان است.
به همین دلیل، اگر فردی در یک روز از سقف ۱۵ میلیون تومانی کارت‌به‌کارت خود استفاده کرده باشد، این موضوع را نباید به‌صورت خودکار به معنای مصرف سقف سحاب نیز در نظر گرفت. سحاب سقف و سازوکار خود را دارد و استفاده از آن تابع شرایط و کانال‌هایی است که بانک مبدأ برای این خدمت در نظر گرفته است.
کارمزد انتقال وجه سحاب چقدر است؟
کارمزد انتقال وجه به نوع خدمت و مبلغ تراکنش بستگی دارد و طبق تعرفه‌های بانکی تعیین می‌شود.
در تعرفه سال ۱۴۰۵، برای انتقال وجه شتابی کارت‌به‌کارت و خدماتی که در جدول کارمزد تحت عنوان سحاب آمده‌اند، برای مبالغ تا یک میلیون تومان ۱۱۰۰ تومان کارمزد تعیین شده و برای هر یک میلیون تومان مازاد نیز ۳۵۰ تومان به آن اضافه می‌شود.
بنابراین کارمزد با افزایش مبلغ انتقال بیشتر می‌شود و برای تراکنش‌های با مبالغ بالاتر باید هزینه نهایی را هنگام ثبت انتقال بررسی کرد.
انتقال وجه سحاب چقدر زمان می‌برد؟
سحاب برای انتقال وجه کارتی طراحی شده و تراکنش موفق آن به‌صورت سریع انجام می‌شود. در انتقال‌های بین‌بانکی کارتی، وجه پس از تکمیل موفق تراکنش به کارت مقصد منتقل می‌شود.
البته اختلال در سامانه بانکی، شبکه ارتباطی یا کانال مورد استفاده می‌تواند باعث ناموفق شدن تراکنش شود. اگر وجه از حساب کسر شد اما مقصد آن را دریافت نکرد، قبل از تکرار انتقال باید وضعیت تراکنش و شماره پیگیری بررسی شود.
آیا انتقال وجه سحاب نیاز به رمز پویا دارد؟
پاسخ به این سؤال به روش انجام انتقال بستگی دارد.
اگر انتقال از یک کانال غیرحضوری انجام شود که برای تراکنش اینترنتی به رمز دوم نیاز دارد، استفاده از رمز پویا ضروری خواهد بود. اما در انتقالی که در شعبه و با احراز هویت حضوری انجام می‌شود، سازوکار تأیید تراکنش متفاوت است. همچنین انتقال از طریق خودپرداز نیز با انتقال اینترنتی یکسان نیست و با استفاده از کارت و رمز اول انجام می‌شود.
بنابراین نمی‌توان گفت سحاب ذاتاً «نیازمند رمز پویا» یا «بدون نیاز به رمز پویا» است؛ کانال انجام تراکنش تعیین‌کننده است.
اگر انتقال وجه سحاب ناموفق شد چه کنیم؟
درصورتی که تراکنش ناموفق بود، ابتدا بررسی کنید مبلغ از حساب مبدأ کسر شده است یا خیر.
اگر وجه کسر نشده باشد، پس از اطمینان از وضعیت تراکنش می‌توان دوباره اقدام کرد. اما اگر مبلغ کسر شده و به مقصد نرسیده است، بهتر است انتقال را تکرار نکنید.
رسید تراکنش و شماره پیگیری را نگه دارید و از طریق بانک مبدأ وضعیت حواله را پیگیری کنید. در بسیاری از تراکنش‌های ناموفق، وجه پس از طی فرایند بانکی به حساب مبدأ برمی‌گردد، اما در صورت باقی ماندن مشکل باید موضوع از طریق بانک پیگیری شود.
آیا انتقال وجه سحاب قابل برگشت است؟
پس از ثبت موفق حواله، نباید روی امکان لغو ساده آن حساب کرد. اگر شماره کارت مقصد را اشتباه وارد کرده باشید، باید موضوع را از طریق بانک پیگیری کنید.
به همین دلیل، کنترل اطلاعات مقصد قبل از تأیید نهایی اهمیت زیادی دارد. نگهداری رسید و شماره پیگیری نیز در صورت بروز اختلاف یا خطا ضروری است.
