راهنمای رفع سوء اثر چک برگشتی

چک بعد از چند سال باطل می‌شود؟ رفع سوءاثر چک چند روز طول می‌کشد؟

با توجه به تغییرات صورت گرفته در قوانین و ضوابط مربوط چک، شرایط برای کسانی که چک برگشتی دارند بسیار سخت شده است. چک برگشتی‌ها از خدمات جدید بانکی محروم می‌شوند و نمی‌توانند از تسهیلات بانکی هم استفاده کنند. برای همین رفع سوءاثر چک بسیار اهمیت دارد. پس اگر تاکنون چک برگشتی داشتید این مطلب می‌تواند به بسیاری از سؤالات شما پاسخ دهد.

رفع سوء اثر چک برگشتی یعنی چه؟ فرض کنید به هر دلیل (فراموشی، همزمانی چند چک یا…) حساب شما به اندازه مبلغ چک موجودی ندارد و بعد از فرصت ۱۰ روزه هم نتوانسته‌اید مبلغ را تامین کنید و در نتیجه چک شما به هر شکلی برگشت خورده و نام شما در لیست بدهای سیستم بانکی(!) ثبت شده است. حالا شما باید با رفع سوءاثر چک کاری کنید که نامتان از این بلک‌لیست خارج شود تا بتوانید از خدمات و تسهیلات بانکی بهره‌مند شوید.

جلوگیری از افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدید، متوقف کردن گردش مالی و پولی در کلیه حساب‌ها و کارت‌های بانکی به میزان کسری مبلغ چک، پرداخت نشدن هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانتنامه‌های ارزی یا ریالی، عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی، ممنوعیت ارایه دسته‌چک جدید در سامانه صیاد از جمله محرومیت‌های سختگیرانه‌ای است که برای چک برگشتی‌ها اعمال می‌شود.

همه چیز درباره قانون جدید چک

مراحل رفع سوء اثر چک برگشتی

طبق آخرین بخشنامه‌های بانک مرکزی یکی از شرایط زیر باید برای رفع سوءاثر چک برگشتی محقق شود که ۲ بخش کلی دارد؛ با وجود لاشه چک و بدون آن.

رفع سوء اثر چک اگر لاشه چک موجود است

تأمین موجودی چک برگشتی

باید مبلغ کسری موجودی را به سپرده جاری خود، واریز کنید و بانک پس از رفع برگشت چک و پرداخت مبلغ آن به دارنده چک، نسبت به رفع سو اثر از سابقه چک برگشتی شما اقدام می‌کند. بانک مبلغ واریزی را با اطلاع شما مسدود می‌کند تا زمانی که دارنده چک برای گرفتن مبلغ کامل چکش مراجعه کند. بانک باید در ۳ روز کاری واریز مبلغ کامل را به شیوه‌ای اطمینان‌بخش و قابل استناد، از جمله مکاتبه، به اطلاع دارنده چک برساند تا مبلغ را تحویل بگیرد و چک برگشت خورده سوءاثر شود.

نکته: حالا اگر به هر دلیلی دارنده چک مراجعه نکرد، تا حداکثر یک سال این مبلغ نزد بانک می‌ماند.

ارائه لاشه چک برگشتی

شما موفق شده‌اید خارج از چارچوب بانک با دارنده چک توافق کنید (دادن چکی دیگر یا پرداخت مبلغ چک یا هر روش معمول دیگری)، وظیفه شماست که لاشه چک برگشتی را به بانکتان ارائه کنید و بانک موظف است در قبال آن به شما رسید تحویل ده و مراحل رفع سوء اثر چک را به انجام برساند.

رفع سوء اثر چک بدون لاشه چک

ارائه رضایت‌نامه محضری ذی‌نفع چک به بانک

بیایید فرض کنیم به هر دلیل لاشه چک برگشتی در دسترس نیست (پاره شده، مفقود شده، سوخته، دزدیده شده یا…)، ذی‌نفع چک (یعنی دارنده کنونی چک برگشتی که باید در ازای چک، پول بگیرد) می‌تواند با حضور در دفترخانه اسناد رسمی، رضایت خود را اعلام کند و بانک با دریافت این رضایتنامه رسمی و قانونی، باید نسبت به رفع سو اثر از چک برگشتی و ابطالش اقدام کند.

نکته: چنانچه دارنده یا ذی‌نفع چک شخص حقوقی دولتی و یا نهاد عمومی غیردولتی باشد، می‌تواند با ارائه نامه رسمی، رضایت خود را اعلام کند و بانک با دریافت این نامه باید مراحل قانونی رفع سوءاثر از چک را انجام دهد.

واریز مبلغ چک به سپرده قرض‌الحسنه جاری و مسدود کردن آن به مدت ۲ سال

حالا بیایید فرض سخت‌تری کنیم؛ دارنده یا ذی‌نفع چک آنقدر در دسترس نیست که؛ به بانک برود و چک را نقد کند یا بشود لاشه چک را از او گرفت یا حتی رضایتنامه محضری بدهد. در این صورت تکلیف صاحب چک و وضعیت چک برگشت‌خورده‌اش چه می‌شود؟

قانون برای این هم اینطور پیش‌بینی کرده تا از چک شما رفع سوءاثر شود؛ شما می‌توانید با واریز معادل کسری موجودی‌تان به سپرده قرض‌الحسنه جاری خود، درخواست مسدود شدن این مبلغ را بکنید؛ برای پرداخت چک برگشتی به همان دارنده چک تا زمان مراجعه‌اش به بانک و حداکثر به مدت 24 ماه.

در این شرایط بانک شما موظف است در ۵ روز کاری، طی نامه‌ای، تأمین وجه چک را به اطلاع دارنده یا ذی‌نفع چک برساند. یعنی همان فردی که گواهی‌نامه عدم پرداخت به نامش صادر شده. سپس برای سوء اثر از چک شما اقدام کند.

نکته: البته این مورد یک شرط دارد؛ سپرده قرض‌الحسنه جاری شما که می‌خواهید پول را در آن واریز کنید و درخواست مسدودی بدهید، قبلا توسط مراجع قضایی مسدود نشده باشد.

ارائه حکم قضایی مبنی بر رفع سوء اثر از سوابق چک برگشتی

در کنار همه این شرایط، اگر به هر روشی موفق شدید از مراجع قضایی، حکمی مبنی بر رفع سوءاثر چک بگیرید، بانک موظف است پس از اطمینان از صحت حکم و زمان آن، برای رفع سو اثر چک شما اقدام کند.

انقضای مدت نگهداری سوابق چک‌های برگشتی در سامانه اطلاعاتی بانک مرکزی

این آخرین مورد از روش‌های رفع سوءاثر چک است؛ در صورتی که شما -به هر دلیلی- برای به رفع سوء اثر از سابقه چک برگشتی اقدام نکردید و مشکلی هم با سیستم بانکی کشور پیدا نکردید (یعنی نیازی به دسته‌چک جدید نداشتید یا وام و تسهیلاتی از بانک نمی‌خواستید و…) پس از انقضای مدت ۳ سال از تاریخ صدور گواهی‌نامه عدم پرداخت آن، به‌صورت خودکار از سامانه اطلاعاتی بانک مرکزی رفع سوء اثر می‌شود. (قبل‌تر، این مدت انقضای چک برگشتی ۷ سال بود که به ۳ سال کاهش پیدا کرده)

 

مدت زمان رفع سوء اثر چک برگشتی

بانک مکلف است بنا به درخواست مشتری و به‌منظور آگاهی مشتری از سوابق چک‌های برگشتی خود در سامانه اطلاعاتی بانک مرکزی، اقدام به ارائه صورت کامل تعداد و مشخصات چک‌های برگشتی با درج تاریخ برگشت چک کند تا صاحب چک، بداند چطور در بلک‌لیست بانک مرکزی ثبت شده است.

استعلام آنلاین چک برگشتی

اگر یکی از روش‌های شرح داده شده برای رفع سوءاثر چک برگشتی را انجام دادید و بانک کار حذف نام شما از لیست بدهای بانکی را آغاز کرد، ۷ روز کاری و حداکثر ۱۰ روز برای انجام مراحل رفع سو اثر وقت لازم است. بعد از این ۷ تا ۱۰ روز، می‌توانید با استفاده از لینک بالا به‌صورت آنلاین حذف یا وجود چک برگشتی را استعلام کنید و اگر همچنان چک برگشتی از سوابق شما حذف نشده بود، باید حضوری به بانکتان مراجعه کنید و پیگیری کنید. اگر حذف شده بود که خب همه چیز بر وفق مراد است و می‌توانید از بقیه خدمات بانکی استفاده کنید.

 

هزینه رفع سو اثر چک برگشتی

غیر از مبلغی که باید برای کسر موجودی حسابتان تامین کنید، خود مراحل درخواست رفع سوء اثر چک برگشتی در بانک‌ها هم کارمزدی جداگانه دارد. بد نیست بدانید درخواست ثبت چک برگشتی (یعنی صدور گواهی‌نامه عدم پرداخت) ۱۲ هزار تومان و رفع سو اثر چک برگشتی در تمامی بانک‌ها 12+2 هزار تومان (در ۲ مرحله و در جمع ۱۴ هزار تومان) کارمزد دارد. یعنی بانک‌ها از هر چک برگشتی -بی‌چک و چانه!- ۲۶ هزار تومانی کسب می‌کنند.

راهنمای گام به گام برگشت زدن چک

فرصت 10 روزه برای رفع سوء اثر چک برگشتی

طبق ضوابط جدید، مشتری که دارای چک برگشتی است 10 روز فرصت دارد تا از چک برگشتی خود رفع سوء اثر کند. درصورتی‌که مشتری از مهلت داده‌شده 10 روزه برای رفع سوء اثر، چک برگشتی خود استفاده نکند، بانک مرکزی موظف است اطلاعات مربوط به گواهی‌نامه عدم پرداخت را از طریق سامانه‌های مربوط، در دسترس بانک‌ها، مؤسسات اعتباری غیر بانکی و عموم مردم قرار دهد.

 

شرایط جدید افتتاح حساب‌جاری دارای چک برگشتی

طبق قوانین و مقررات بانکی اگر شما سابقه چک برگشتی و یا بدهی غیر جاری داشتید، مجاز به افتتاح حساب‌جاری نبودید. اما با اصلاحیه‌ای که شورای پول و اعتبار انجام داد، این ممنوعیت برداشته شد. با توجه به اصلاحیه صورت گرفته ازاین‌پس اشخاص حقیقی و حقوقی که فاقد شرایط اخذ دسته‌چک یا بدهی غیر جاری هستند، می‌توانند نسبت به افتتاح حساب‌جاری اقدام کنند. البته این شرایط تنها برای حساب‌جاری بدون دسته‌چک است و اشخاص برای دریافت دسته‌چک باید مفاد مربوط به آن را رعایت کنند. حالا حساب جاری بدون دسته‌چک به چه دردی می‌خورد؟!

 

شرایط دریافت دسته‌چک جدید بدون نیاز به رفع سو اثر

صدور دسته‌چک جدید برای اشخاصی که خارج از اراده و کنترل خود و به دلیل شرایط بیرونی دارای چک برگشتی رفع سوء اثر نشده‌اند که بیشتر معطوف به بنگاه‌های اقتصادی و واحدهای تولیدی می‌شود، دارای ۴ شرط اساسی است؛

  1. ارائه اظهارنامه مالیاتی ثبت‌شده نزد مرجع مالیاتی
  2. ارائه لیست واریز حق بیمه ثبت‌شده در سازمان تأمین اجتماعی
  3. صدور دسته‌چک موجب تسهیل در تداوم فعالیت و پیشگیری از تعطیلی واحد اقتصادی شود
  4. صدور دسته‌چک موجب حفظ اشتغال و جلوگیری از تعدیل نیروی انسانی شاغل در واحد اقتصادی شود

مراحل کامل دریافت دسته چک

مراحل دریافت دسته‌چک جدید بدون نیاز به رفع سوءاثر

متقاضی دریافت دسته‌چک جدید که دارای چک برگشتی رفع سوء اثر نشده است، در صورت داشتن شرایط ذکرشده، باید درخواست خود را همراه با مصوبه هیئت‌مدیره و مستندات توجیهی را که به امضای مدیرعامل بانک رسیده است، برای بانک مرکزی ارسال کند. بانک مرکزی نیز بعد از بررسی شرایط مشتری، نسبت به تمهید شرایط لازم برای اعطای دسته‌چک به مشتری اقدام خواهد کرد. صدور دسته‌چک جدید برای مشتریانی که حساب‌جاری‌شان به دلایل قانونی یا با تصمیم مرجع قضایی مسدود شده باشد، همچنان ممنوع است.

سوالات متداول درباره رفع سوءاثر چک برگشتی

رفع سوء اثر چک برگشتی چند روز طول می‌کشد؟

هفت روز کاری و حداکثر ۱۰ روز برای انجام مراحل رفع سوء اثر وقت لازم است.

هزینه رفع سو اثر چک برگشتی چقدر است؟

درخواست ثبت چک برگشتی (یعنی صدور گواهی‌نامه عدم پرداخت) ۱۲ هزار تومان و رفع سو اثر چک برگشتی هم ۱۴ هزار تومان کارمزد دارد.

چک برگشتی بعد از چند سال از سیستم پاک می‌شود؟

بعد از ۳ سال

امکان افتتاح حساب برای فردی که دارای سابقه چک برگشتی است، وجود دارد؟

بله، اشخاص حقیقی و حقوقی که فاقد شرایط اخذ دسته‌چک یا بدهی غیر جاری هستند، می‌توانند نسبت به افتتاح حساب‌جاری اقدام کنند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

از اینکه نظرتان را با ما در میان می‌گذارید، خوشحالیم

111 دیدگاه
  1. مجتبی می‌نویسد

    سلام من سال ۹۷ یک فقره چک خرج کرده بودم که برگشت نخورده و من بعد چند روز وجه چک رو پرداخت کردم الان یارو بعد ۳ سال زنگ زده که میرم شکایت می کنم آیا کاری می تونه بکنه

    1. رده می‌نویسد

      سلام
      در این مورد خاص اگه در همان زمان، نامه معرفی به مراجع قضایی از بانک نگرفته باشه، کاری نمیتونه بکنه. ولی اگه نامه رو در اختیار داشته باشه، دیگه از حوزه عمل بانک خارج هست.
      برای اطمینان بیشتر، از بانکتون سوال کنید.

  2. جعفر حسین پور می‌نویسد

    سلام من چند تا چک برگشتی دارم مربوط به سال 96هست همشونو از طرفها گرفتم ولی یکیشو قم کردم برای رفع چک برگشتی چکار باید بکنم

    1
    1
    1. رده می‌نویسد

      سلام
      بخش رفع سوءاثر چک بدون لاشه رو بخونید

  3. Hamid می‌نویسد

    من ۲ تا چک سال ۹۴ داده بودم که همون زمان برگشت خورده بود .حالا من امسال رفع سوء اثر گرفتم و دسته چک جدید هم گرفتم .حالا بعد از گذشت ۶ سال اون شخص که چک دستش هست پیدا شده و به شورای حل اختلاف شکایت کرده .باید چیکار کنم؟ لطفا راهنمایی بفرمایید منو ؟

  4. مقدم می‌نویسد

    من دو تا چک برگشتی داشتم رفع سواثر کردم ایا میتونم دسته چک جدید بگیرم یا نه چقدر زمان میبره تا بتونم دسته چک جدید بگیرم

  5. مقدم می‌نویسد

    سلام من دو چک برگشتی داشتم سواثر کردم ایا میتونم دسته چک جدید بگیرم یا باید زمان مشخصی طی بشه تا بهم دسته چک بدن ممنون میشم جواب بدین

    1. رده می‌نویسد

      سلام
      الان به دلیل چک شدن در سامانه بانک مرکزی نزدیک به یک ماه (کمی بیشتر) طول میکشه تا نام شما از لیست سیاه بانک مرکزی بیرون بیاد. در ضمن به دلیل همین سوءسابقه صدور دسته‌چک جدید با سختگیری بیشتری همراه خواهد شد.

  6. بنیامین می‌نویسد

    سلام وقتتون بخیر.چندتا چک برگشتی دارم واینکه یکی دوتا چکهام اصلا نیست ونمیدونم دست کی هستش باید چیکار کنم؟بقیه چکها دست خودم هستن

    1
    1
    1. رده می‌نویسد

      سلام
      در متن بالا روش‌های رفع سوءاثر چک برگشتی بدون لاشه چک توضیح داده شده.

  7. صدیقه می‌نویسد

    من باز نشسته تامین اجتماعی هستم و چند فقره چک برگشتی دارم که کلدمبلغ چکها ۷ میلیون تومان هست و به من وام نمیدهند. در صورتی که اگر این وام را بگیرم میتونم از این چکها رفع سو اثر کنم.

  8. حامد می‌نویسد

    سلام وقت بخیر من چندتا چک برگشتی دارم برای سال ۹۲ هستش شکایت هم ازم نکردن ولی هنوز توسیستم هستش رفتم بانک گفت به ازای هر چک ۲۴ تومن باید بدی سو اثر بشه آیا این درست هست

    1. رده می‌نویسد

      سلام
      در مطلب بالا هزینه سوءاثر چک برگشتی نوشته شده.

  9. ثريا احمدي می‌نویسد

    سلام
    بنده ده فقره چک برگشتی مربوط به سال 96 دارم که به دلیل ورشکستگی نتوانستم آنها را پرداخت کنم. در حال حاضر نیاز مبرم به گرفتن وام ودیعه مسکن دارم. آیا چک های من باطل شده اند و من می توانم برای دیافت وام اقدام کنم؟

    1. رده می‌نویسد

      سلام
      اگه رفع سوءاثر شده باشه و در سیستم بانکی حذف شده باشه؛ بله

  10. علی می‌نویسد

    سلام من یک چک داشتم پارسال برگشت خورده بود رفع سوه کردم از سابقه بانک مرکزی رفع سوء شده توی دوهفته پیش دوباره آمده چک برگشتی دارید رفتم بانک میگه بانک مرکزی سیستم اشتباه کرده مال خیلی از مشتریان اینطوری شده واسم نامه زدن سه هفته است پاک نشده خواهشن اگر کسی خبری دارد مال بقیه هم اینطوری به مشکل خورده عجله نکنم وایستیم تا پاک بشه ممنون

  11. خدا هست می‌نویسد

    سلام من چک دادم یک ماه پیش برگشت خورد
    مبلغ چک رو مسدود کردم و ادرس منزلش رو دادم ب بانک
    بانک میگه من رفع اثر کردم از نظر بانک شما مشکلی ندارید….ولی بانک مرکزی انجام نداده باید چیکار کنم؟

  12. مهدی می‌نویسد

    سلام درود من یه چک مال پارسال بود الان سه هفته هستش که رفع سو اثرش کردم اما همچنان میبینم اصلا رفع نشده من تو برنامه ساد24 میزنم وضعیت من زرد نشون میده میرم بانک میگه ما انجام دادیم تو سیستم بهم نشون میده اما میخوام برم بانک دیگه حساب باز کنم میگه چک برگشتی داری

    4
    1
  13. مهران می‌نویسد

    سلام امروز رفتم بانک گفتم من چک برگشتی دارم که مال ۴ سال پیشه که برگشت خورده کارمند بانک استعلام گرفت گفت هنوز پاک نشده ….

    16
    9
  14. رضا می‌نویسد

    با سلام من یه چک دارم تاریخ 94/08/26 برگشت خورده ولی هنوز تو سوابقم هست مگه بعد از سه سال از سوابق حذف نمیشه ؟ لطفا جواب بدید ممنون

    4
    10
    1. رده می‌نویسد

      سلام
      در صورتی‌که وارد مرحله شکایت قضایی نشده باشد، باید پاک شود. حتما از بانکتون پرس‌وجو کنید.

    2. رضا می‌نویسد

      سلام من سال 94 یه چک دارم برای ضمانت به کسی داده بودم برگشت خورده و شکایت روش هست و فقط بلاتکلیف مونده و هیچ حکمی هم صادر نشده الان هم تو سابقه چک های برگشتیم هست بعد از شش سال الان چیکار باید بکنم بانک هم رفتم استعلام گرفتن و گفتن چک برگشتی داری و دعوای قضایی داری لطفا راهنمایی کنید به کسی هم که برگشت زده دسترسی ندارم

      1. رده می‌نویسد

        سلام
        چون از مرحله بانک رد شده و به شکایت قضایی رسیده، هیچ راه‌حل بانکی وجود نداره. باید به دفتر خدمات قضایی مراجعه کنید و بپرسید مراحل پیگیری‌اش چیه.

      2. Mobffbv می‌نویسد

        سلام اگه در سیستم ثنا نباشه نمیخواد ..مستقیم برو بانک بگو گم کردم یه فرم رفع سواثر مرور زمان بزن ده روزه پاک