تصمیمهای مالی و بانکی قانون بودجه 1405
از افزایش مالیات بر ارزش افزوده تا احتمال کاهش قیمت خودروهای وارداتی در بودجه 1405
لایحهٔ قانون بودجه سال ۱۴۰۵ با سقف منابع و مصارفی بالغ بر ۱۴٬۴۴۱٬۴۱۷٬۵۰۵٬۶۰۰ ریال — شامل بخش عمومی دولت و شرکتهای دولتی — به مجلس ارائه شد. فراتر از این ارقام کلان، آنچه برای مردم اهمیت دارد، اثر این تصمیمهاست بر حقوق، مالیات و معیشت روزمره؛ موضوعاتی که در “رده” به آنها میپردازیم.
حقوق کارمندان و بازنشستگان چقدر بالا میرود؟
در لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵، «افزایش ضریب ریالی حقوق» برای همهٔ کارکنان دستگاههای دولتی و همچنین بازنشستگان و وظیفهبگیران ۲۰ درصد پیشبینی شده است؛ یعنی همان روالی که در سال ۱۴۰۴ هم اجرا شد.
اثر این تصمیم روی کف حقوقها این است که حداقل مبلغ حکم کارگزینی و قرارداد ماهانهٔ کارمندان دولت برای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان تعیین شده (در سال ۱۴۰۴ این رقم ۱۳ میلیون تومان بود) و حداقل حکم حقوق بازنشستگان و وظیفهبگیران به حدود ۱۴ میلیون و ۴۰ هزار تومان میرسد (در سال ۱۴۰۴ معادل ۱۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان بود). سقف پاداش پایان خدمت بازنشستگان هم نسبت به سال گذشته بالاتر رفته است.
نکته: «حداقل دستمزد کارگران» را شورای عالی کار جداگانه تعیین میکند و در بودجه نمیآید؛ بنابراین رقم آن باید از مصوبهٔ همان شورا نقل شود، نه از لایحه.
چه حقوقهایی از مالیات معافاند؟
خبر خوب برای حقوقبگیران: سقف معافیت مالیات بر درآمد سالانهٔ حقوق در لایحهٔ قانون بودجه ۱۴۰۵ به ۴۸۰ میلیون تومان در سال افزایش یافته است. به زبان ساده، اگر درآمد ماهانهٔ شما کمتر از حدود ۴۰ میلیون تومان باشد، مالیاتی از حقوقتان کسر نمیشود. این سقف در سال ۱۴۰۴ معادل ۲۸۸ میلیون تومان در سال (۲۴ میلیون تومان در ماه) بود؛ یعنی آستانهٔ معافیت حدود دو سوم بزرگتر شده است.
برای درآمدهای بالاتر از این سقف هم نرخهای پلکانی مالیات مثل سال گذشته باقی مانده است: از ۱۰ درصد برای پلهٔ اول شروع میشود و بهتدریج تا ۳۰ درصد برای بالاترین پله بالا میرود.
مالیات بر ارزش افزوده گرانتر میشود
این بخش کمتر سروصدا میکند اما به سفرهٔ همه ربط دارد. در لایحهٔ ۱۴۰۵ مقرر شده ۲ واحد درصد به نرخ مالیات بر ارزش افزودهٔ گروهی از کالاها (کالاهای موضوع مادهٔ ۷ و بند «ب» مادهٔ ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده) افزوده شود تا درآمد آن صرف کالابرگ خانوار و افزایش قدرت خرید مردم شود. این افزایش ۲ واحدی در سال ۱۴۰۴ وجود نداشت و امسال تازه به بودجه اضافه شده است. علاوه بر آن، همان ۱ واحد درصد سال گذشته برای متناسبسازی حقوق بازنشستگان هم ادامه دارد.
ترجمهٔ سادهاش این است: بخشی از این مالیات بیشتر، قرار است در قالب کالابرگ به خانوارها برگردد، اما در عمل قیمت تمامشدهٔ برخی کالاها کمی بالاتر میرود.
کارت سوخت: میتوانید کل سهمیهٔ بنزین را نقد کنید
یکی از تغییرات ملموس برای رانندگان این است که در لایحهٔ ۱۴۰۵، سقف انتقال سهمیهٔ بنزین از کارت سوخت مالکان خودرو به کارت بانکی آنها ۱۰۰ درصد تعیین شده است. یعنی اگر بخواهید، میتوانید تمام سهمیهٔ بنزین خود را بهجای مصرف، به پول نقد روی کارت بانکیتان تبدیل کنید.
مستمری مددجویان کمیته امداد و بهزیستی
میزان افزایش مستمری مددجویان تحت پوشش کمیتهٔ امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی در لایحهٔ ۱۴۰۵، ۳۰ درصد در نظر گرفته شده است (این رقم در سال ۱۴۰۴ معادل ۴۰ درصد بود). افزایش مستمری والدین شهدا نیز ۲۰ درصد است.
خرید خودروی وارداتی ممکن است ارزانتر شود
اگر دنبال خودروی وارداتی هستید، این بخش بهدردتان میخورد. در لایحهٔ ۱۴۰۵ حقوق گمرکی برخی خودروهای وارداتی بهشکل چشمگیری کاهش یافته است:
- خودروهای بنزینی تا ۱۵۰۰ سیسی: از ۱۱۰ درصد به ۴۰ درصد
- خودروهای بنزینی ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی: از ۱۲۰ درصد به ۷۰ درصد
- خودروهای هیبریدی (معمولی): از ۱۰۰ درصد به ۴۰ درصد
در مقابل، حقوق گمرکی خودروهای بنزینی پرمصرف (بالای ۲۰۰۰ سیسی) تغییری نکرده و در محدودهٔ ۱۳۰ تا ۱۶۵ درصد باقی مانده است. خودروهای برقی همچنان با کمترین تعرفه (۴ درصد) وارد میشوند. کاهش تعرفهٔ خودروهای کوچک و هیبریدی میتواند بهمرور قیمت تمامشدهٔ آنها را برای مصرفکننده پایین بیاورد.
ارز ترجیحی دارو ادامه دارد
خبر خوب برای بیماران: در لایحهٔ ۱۴۰۵ همچنان منابعی برای پرداخت مابهالتفاوت نرخ ارز دارو، شیر خشک اطفال و ملزومات مصرفی پزشکی پیشبینی شده است تا این اقلام با ارز ترجیحی تأمین شوند و فشار هزینهٔ درمان روی خانوارها کمتر باشد.
کسبوکارهای کوچک نفس راحتتری میکشند
برای صاحبان مشاغل خرد خبر مثبتی هست: سقف فروش کالا و خدمات مشمول معافیت موضوع تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم در لایحهٔ ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد بالاتر رفته است. این یعنی شمار بیشتری از کسبوکارهای کوچک میتوانند بدون نیاز به اظهارنامه و رسیدگی، از معافیت مالیاتی استفاده کنند.
حقوق سربازی در سال ۱۴۰۵
حقوق سربازان وظیفه در لایحهٔ قانون بودجه ۱۴۰۵ برای همهٔ گروهها ۲۰ درصد افزایش مییابد؛ چه سربازان مجرد در مناطق غیرعملیاتی، چه مجردهای مناطق عملیاتی و چه سربازان متأهل. توجه داشته باشید که لایحه فقط «درصد افزایش» را تعیین کرده و رقم تومانی نهایی پس از اعمال این درصد روی پایهٔ هر گروه محاسبه و اعلام میشود.
در قانون بودجه ۱۴۰۵، حکم یا پیشبینی مشخصی درباره پیامک، جریمههای رانندگی و وام فرزندآوری دیده نمیشود. بنابراین در متن این قانون اشاره مستقیمی به منابع، تغییرات یا سازوکار جدید برای این سه مورد نشده است.
