در سهام
81.37 ٪
0.7 ٪
2,601,749,674,109 ریال
2,090,863 ریال
سبدگردان سینا
صندوق سرمایهگذاری (به انگلیسی investment-fund) یک نوع نهاد مالی است که دارایی سرمایهگذاران را جمعآوری میکند و توسط افراد متخصص در انواع ابزارهای مالی مانند سهام، اوراق قرضه، و سایر داراییهای موجود در بازارهای مالی سرمایهگذاری میکند.
[توضیحات پس از جدول رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری را حتما بخوانید]
برای خرید واحدهای صندوق سرمایه گذاری قابل معامله در بورس (ETF)، نیاز به کد بورسی و یک حساب کاربری نزد کارگزاری دارید و میتوانید مثل خرید سهام، آنلاین اقدام کنید. برای صندوقهای صدور و ابطالی غیرقابلمعامله در بورس، باید مستقیماً از طریق سایت یا اپلیکیشن خود صندوق ثبتنام و خرید انجام دهید.
در هر دو حالت، در زمان فروش (ابطال)، مبلغ بر اساس قیمت روز کاری بعد محاسبه و به حساب بانکیتان واریز میشود.
انتخاب بهترین صندوق سرمایهگذاری به میزان ریسکپذیری و اهداف مالی هر فرد بستگی دارد. اگر به دنبال سرمایهگذاری کمریسک با سود ثابت هستید، صندوقهای درآمد ثابت بهترین گزینهاند؛ اما در صورتی که بازدهی بالاتر برایتان اولویت دارد و تحمل نوسانات بازار را دارید، صندوقهای سهامی یا طلا انتخاب بهتری محسوب میشوند. برای کسانی که میخواهند تعادلی بین سود و ریسک داشته باشند، صندوقهای مختلط پیشنهاد میشود. بنابراین پیش از انتخاب، هدف مالی خود (کوتاهمدت یا بلندمدت) و سطح ریسکپذیریتان را مشخص کنید تا بهترین تصمیم را بگیرید.
| نوع صندوق | سطح ریسک | ترکیب دارایی | تضمین سود | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| درآمد ثابت | کم | تا ۹۰٪ سپرده بانکی و اوراق مشارکت | دارد (غالباً ماهانه) | سرمایهگذاران محافظهکار |
| سهامی | بالا | حداقل ۷۰٪ سهام بورسی | ندارد | ریسکپذیرها؛ بهدنبال بازدهی بالا |
| مختلط | متوسط | حداقل ۴۰٪ سپرده/اوراق، مابقی سهام | ندارد | ریسکپذیری متعادل |
| قابل معامله (ETF) | متغیر (بسته به نوع دارایی) | ثابت، سهامی، شاخصی و غیره | بسته به نوع صندوق | خرید و فروش آنلاین و سریع |
| نیکوکاری | کم | اصل سرمایه حفظ میشود | سود ثابت؛ صرف مصارف نیکوکاری | علاقهمندان به کمکهای خیریه |
| تأمین مالی | متوسط | تسهیل تأمین مالی پروژهها | مدیریت حرفهای؛ نقدشوندگی بالا | سرمایهگذاری در پروژههای خاص |
| اختصاصی بازارگردان | متغیر | اوراق بهادار شرکتهای زیرمجموعه | کنترل نوسانات؛ حفظ ارزش سهام | افراد حقوقی |
| مبتنی بر سپرده کالایی | متغیر (بسته به کالا) | گواهی سپرده کالایی، قراردادهای آتی و اختیار معامله | ندارد | علاقهمندان به کالاهایی مثل طلا، نفت، زعفران |
| املاک و مستغلات | متوسط تا بالا | سهم در ساخت، اجاره و افزایش قیمت املاک | ندارد | سرمایهگذاری خرد در بازار مسکن |
| اهرمی | بسیار بالا | استفاده از اعتبار و اهرم مالی | ندارد | افراد بسیار ریسکپذیر |
اغلب افرادی که قصد سرمایهگذاری غیرمستقیم و با حداقل ریسک در بورس را دارند، جامعه هدف صندوقها محسوب میشوند و درواقع صندوقهای سرمایهگذاری که زیر نظر سازمان بورس و برخی بانکها و موسسههای اعتباری فعالیت میکنند، نقش واسطه مالی را برای این افراد ایفا میکنند تا سرمایهگذاری کم ریسکتر و حرفهایتری داشته باشند. در حال حاضر سرمایه گذاری در لیست صندوق های سرمایه گذاری در بازار بورس ایران آنقدر مفصل است که مجموع سرمایههای آن به بیش از ۱۱۵۰۰۰ میلیارد تومان رسیده.
شما برای سرمایهگذاری در صندوقها و بررسی سود صندوق های سرمایه گذاری نیاز به دانش حرفهای بورس نخواهید داشت. علاوه بر این زمان زیادی هم از شما نخواهد گرفت و درگیر کارهای اداری و مالی چندانی نیستید، چرا که بیشتر موارد توسط مدیر و متولی صندوق سرمایه گذاری انجام میشود. با حداقل مبلغ نیز میتوانید در صندوقها سرمایهگذاری کنید و در کمترین مدت میتوانید واحد سرمایهگذاری خود را نقد کنید.
سرمایهگذاری در صندوقها مزایای متعددی دارد؛ به همین علت است که استقبال از این ابزار اقتصادی در حال افزایش است. از مهمترین این مزایا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
یکی از اساسیترین مزیتهای صندوقهای سرمایهگذاری نسبت به سایر روشها، صرفهجویی در زمان شما به عنوان سرمایهدار است. علت این صرفهجویی این است که نیازی به بررسی و تحلیل بازار ندارید و این کار بر عهده مدیران صندوق و کارگزاریهاست.
نکته: یادگیری مهارتهای بورسی و تکنیکهای معاملهگری نیاز به صرف زمان و هزینه دارد و حتی در صورت برخورداری از دانش لازم، حضور روزانه در بازار یکی از چالشهای افراد پرمشغله است.
مانند خرید و فروش سهام، امکان شروع سرمایهگذاری با پول کم به وسیله خرید واحدهای صندوق نیز وجود دارد. بنابراین اگر پول اندکی دارید و مایل هستید که در پروژههای بزرگ سرمایهگذاری کنید، بدون شک صندوقها بهترین انتخاب خواهند بود.
واحدهای صندوق سرمایهگذاری نقدشوندگی بالایی دارند و در شرایط نامناسب بازار، امکان فروش و تبدیل کردن آنها به پول نقد وجود دارد. همچنین برخی از صندوقها، ضامن نقدشوندگی دارند و بدین ترتیب نقدشوندگی خود را تضمین میکنند.
سرمایهگذاری در این صندوقها کمریسکتر از سرمایهگذاری مستقیم است. این کاهش ریسک ناشی از تنوع در پرتفوی داراییها و مدیریت حرفهای صندوقهاست.
نکته: لازم به ذکر است که صندوقها مجوز خود را از سازمان بورس دریافت میکنند و این سازمان بر عملکرد و دارایی آنها نظارت دارد. بنابراین این نوع سرمایهگذاری معتبر بوده و از این منظر نیز فاقد ریسک کلاهبرداری و غیره است.
صندوقهای سرمایهگذاری به صورت ماهانه اطلاعات مربوط به صورت وضعیت داراییها و پرتفوی خود را منتشر میکنند. این انتشار اطلاعات به سرمایهگذاران کمک میکند تا از وضعیت سرمایهگذاریهای خود آگاهی داشته و تصمیمگیری بهتری انجام دهند.
بر اساس قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی، سود حاصل از سرمایهگذاری در صندوقها معاف از مالیات خواهد بود. علاوه بر این، معاملات صندوقها اعم از صدور و ابطالی و قابل معامله نیز معاف از مالیات است.
قطعاً برای افرادی که تمایل به سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری دارند این سؤال پیشآمده که چطور میتوانند، بهترین انتخاب را در بین صندوقهای سرمایهگذاری (بهترین صندوق درآمد ثابت یا بهترین صندوق سهامی یا بهترین صندوق مختلط) داشته باشند؟
بدون شک بررسی عملکرد هفتگی، ماهانه، سهماهه و سالانه صندوقها میتواند کمک بزرگی برای مقایسه صندوقها باشد. بررسی روند نوسانات صندوقها از طریق نمودارهای NAV که در سایت اکثر صندوقها قابلدسترسی است و همچنین مقایسه میزان ترکیب دارایی صندوقها میتواند نقشه راه خوبی برای یک انتخاب خوب و کمریسکتر باشد.
همین جدول مقایسه صندوق سرمایه گذاری که در بالا میبینید یکی از روشهای مناسب بررسی و انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری است.
اینکه هر زمان شما برای نقد شدن واحدهای خریداریشده اراده کنید و در کمترین زمان ممکن پول خود را از صندوق خارج کنید، یکی از مزیتهای مهم صندوقهای سرمایهگذاری محسوب میشود. درواقع هنگام فروش واحدهای سرمایهگذاری خود، شما در جایگاه فروشنده و ضامن نقد شوندگی صندوق در جایگاه خریدار قرار میگیرد و در زمان تعیینشده در قرارداد (24 تا 72 ساعت کاری) سرمایه شما تبدیل به پول نقد میشود.
ضمن اینکه در برخی صندوقها پرداخت حداقل سود تضمینشده نیز، دارای ضمانت است. در حال حاضر در خصوص اینکه بانکها میتوانند ضامن نقد شوندگی صندوقهای سرمایهگذاری باشند یا خیر، قوانین و مقررات اجرایی یکسانی وجود ندارد و درحالیکه بسیاری از صندوقها اعلام میکنند که امکان ضمانت از سوی بانکها وجود ندارد، برخی صندوقها همچنان ضامن نقد شوندگی خودشان را بانکهای عامل مربوطه اعلام میکنند.
مبلغی که برای خریدوفروش (صدور و ابطال) هر واحد صندوق لازم است اصطلاحاً NAV صندوق گفته میشود که همان ارزش خالص داراییهای صندوق است.
NAV یا همان ارزش کل داراییهای یک صندوق پس از کسر بدهیهای آن بر تعداد واحدهای صندوق تقسیم میشود. یعنی اگر بدهیهای صندوق را از کل داراییهای آن کم کنیم و عدد حاصل را بر تعداد واحدهای منتشرشده آن صندوق تقسیم کنیم، عددی که به دست میآید تعیینکننده قیمت هر واحد (unit) صندوق است.
ارزش خالص داراییهای صندوق سرمایهگذاری در پایان هرروز محاسبه و از تقسیم مابهالتفاوت داراییها و بدهیها بر تعداد واحدهای منتشره، ارزش هر واحد سرمایهگذاری مشخص میشود که بر اساس این قیمت شخص میتواند اوراق جدید خریداری و یا اوراق قبلی خود را ابطال کند.
دارنده واحد (unit) هر زمان که بخواهد میتواند برای ابطال واحدها و نقد کردن سرمایه خود اقدام کند. هزینه ابطال، نحوه پرداخت و بازه زمانی تعیینشده برای پرداخت سرمایه شما بر مبنای اساسنامه و امیدنامه صندوق خواهد بود. در برخی صندوقها ابطال واحدها هیچ هزینهای برای مشتری ندارد اما برخی صندوقها هزینهای بابت ابطال واحدها از مشتریان دریافت میکنند که مبلغ ثابت آن 2000 تومان بابت هر گواهی سرمایهگذاری است.
ضمن اینکه هزینه متغیر ابطال نیز بر اساس زمانبندی ابطال (فاصله صدور و ابطال و مدتزمان سرمایهگذاری) تحت عنوان تعجیل در خروج در امید نامه صندوقها تعیین و دریافت میشود. هزینه ابطال متغیر سرمایهگذارانی که مدت سرمایهگذاری آنها کمتر از 90 روز است بین 1 تا 5 درصد نسبت به قیمت ابطال دریافت خواهد شد.
| زمان ابطال واحد | هزینه ابطال متغیر |
| کمتر از 7 روز از صدور | 5 درصد قیمت ابطال |
| بین 7 تا 15 روز بعد از صدور | 4 درصد قیمت ابطال |
| بین 15 تا 30 روز بعد از صدور | 3 درصد قیمت ابطال |
| بین 30 تا 60 روز بعد از صدور | 2 درصد قیمت ابطال |
| بین 60 تا 90 روز بعد از صدور | 1 درصد قیمت ابطال |
اگر شما تصمیم به ابطال واحدهای سرمایهگذاری خودی در صندوق سرمایهگذاری را گرفته باشید، قیمت واحدهای شما بر مبنای قیمت ابطال روز بعد از ارائه درخواست ابطال، محاسبه میشود. بهطور مثال اگر شما روز شنبه درخواست ابطال واحدهای سرمایهگذاری خود را به صندوق اعلام کنید، قیمت واحدهای شما برای ابطال به قیمت روز یکشنبه واحد محاسبه خواهد شد.
با خرید واحدهای سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری مختلف سودها مختلفی به سرمایه شما تعلق میگیرد. سود حاصل از محل افزایش ارزش خالص داراییها ((NAV، دریافت سود تقسیمی سالانه صندوق و دریافت سود سرمایهای حاصل از خریدوفروش اوراق بهادار توسط صندوق با توجه به مندرجات امیدنامه و اساسنامه آنها در مقاطع تعیینشده پرداخت خواهد شد. بسیاری از صندوقها نیز این شرایط را برای مشتریان خود به وجود آوردهاند تا بهجای دریافت سود نقدی و با تبدیل سود به واحدهای جدید، میزان سرمایه خود را افزایش دهند.
بامطالعه امیدنامه صندوق، میتوانید در جریان سیاست کاری و برنامهریزی صورت گرفته برای آینده پول سرمایهگذاری شده شما در صندوقهای سرمایه قرار بگیرید. در امید نامه صندوقهای سرمایهگذاری میتوانید اطلاعاتی چون: انواع کارمزدها (مدیریت، فروش، ابطال) واحدها و سهام، مهمترین ریسکهایی که سرمایهگذاران در طی سرمایهگذاری در این صندوق با آن روبهرو خواهند شد، اسامی مدیران و میزان سرمایهگذاری حقوق و دستمزد آنها، ضامنین، نحوه پرداخت سود و… پیدا کنید.
برخی از مهمترین تفاوتهای صندوق قابل معامله و صدور و ابطال عبارتند از:
در صندوقهای قابل معامله عملیات خرید یا فروش به صورت آنی صورت میگیرد و اگر شما واحدی از صندوقهای قابل معامله را به فروش برسانید، روز کاری بعد میتوانید وجه خود را به حساب بانکی منتقل کنید. در حالی که در صندوقهای صدور و ابطالی فرایند خرید و فروش و دریافت وجه میتواند بین 3 تا 7 روز کاری زمان ببرد.
صندوقهای قابل معامله به صورت آنلاین و از طریق کد بورسی قابل معامله هستند، در حالی که برای خرید و فروش صندوقهای صدور و ابطال، سرمایهگذار باید به سایت صندوق مراجعه کند. بنابرین صندوقهای قابل معامله نقدشوندگی بالاتری دارند.
قیمت واحدهای صندوقهای قابل معامله بر اساس عرضه و تقاضا مشخص میشود؛ بنابراین NAV در طی روز به صورت مداوم در حال بهروزرسانی است و قیمت واحدهای آنها دارای نوسان بوده و احتمالا قیمت خرید سرمایهگذاران مختلف با یکدیگر فرق دارد. اما تسویهحساب خرید و فروش صندوقهای صدور و ابطالی در انتهای روز و پس از محاسبه خالص ارزش داراییها انجام خواهد شد.
کارمزد صندوقهای درآمد ثابت پایینترین رقم را دارد (در حدود ۰.۱۵٪ مجموع خرید و فروش)، در حالیکه صندوقهای سهامی و طلا کارمزد بالاتری (حدود ۰.۲۴٪ تا ۰.۵٪) دارند. این کارمزد در امیدنامه هر صندوق مشخص شده و در زمان صدور و ابطال بهصورت خودکار کسر میشود.
خیر. طبق تبصره ۱ ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم، صندوقهای سرمایهگذاری دارای مجوز رسمی از سازمان بورس (از جمله صندوقهای درآمد ثابت و ETF) از پرداخت مالیات بر سود معاف هستند و این معافیت سقف مشخصی ندارد.
حداقل سرمایه مورد نیاز برای سرمایهگذاری در صندوقهای قابل معامله برابر 500 هزار تومان است. این در حالی است که سرمایهگذاران صندوق صدور و ابطالی میتوانند با خرید حداقل یک واحد، سرمایهگذاری خود را شروع کنند.
دقت کنید که صندوقها انواع مختلفی دارند و صندوقی مناسب است که بانک اصل پول را تضمین کرده باشد. صندوقها ممکن است حداقلی از سود را تضمین کرده باشند. اگر تضمین حداقل سود برای صندوق وجود نداشته باشد در شرایط خاص که بازدهی صندوق کاهش پیدا کند سود شما هم میتواند کم شود و بانک و صندوق سرمایهگذاری تعهدی در این مورد ندارند.
صندوقها پیشبینی سودی دارند که همان عددی است که در بانک به شما اعلام میشود. اما سود قطعی صندوق میتواند با این عدد تفاوت داشته باشد.
میانگین بازدهی صندوق
اطلاع خیلی مفیدی که پیش از سرمایهگذاری در هر صندوق، میانگین بازدهی صندوق در طول چند ماه گذشته است. دو صندوق دو بانک مختلف ممکن است پیشبینی سود یکسانی داشته باشند اما با تحقیق در مورد عملکرد چند ماه گذشتهٔ آنها میتوانید ببینید که در کدامیک سود بیشتری میتوانید کسب کنید. اطلاعات بهروز مربوط به میانگین سود صندوقهای سرمایهگذاری بانکها و دیگر آمار مربوط به آنها را میتوانید در بخش صندوق سرمایهگذاری رده مشاهده کنید.
هزینه و مدت ابطال
اگر میخواهید در صندوق سرمایهگذاری بانکی پول بگذارید حتماً در مورد مدتزمان و هزینه ابطال اطلاعات کافی کسب کنید. برخی صندوقها برای ابطال سرمایهگذاری ممکن است هزینهای در نظر بگیرند. این هزینه ممکن است رقمی ثابت به ازای هر واحد سرمایهگذاری 100 هزارتومانی باشد و یا ممکن است که پول شما برای مدتی مثلاً یک ماه در حسابی مسدود شود. مطمئن شوید که حالت برداشت بدون جریمه و هزینه ابطال به چه صورت است. در مورد مدت ابطال و اینکه دقیقاً چند روز بعد پول در حسابتان است هم اطمینان حاصل کنید. دقت کنید که تعداد روزی که به شما اعلام میشود روز کاری است و روزهای تعطیل و آخر هفتهها را در نظر نگیرید.
دوره بازپرداخت سود
دوره بازپرداخت سود هم از دیگر مواردی است که باید به آن توجه کنید. درحالیکه بیشتر صندوقها بهصورت ماهانه سود پرداخت میکنند ممکن است صندوقی سودش را هر سه ماه پرداخت کند. بهعلاوه ممکن است بتوانید بین دورههای مختلف پرداخت سود هم انتخابی داشته باشید. طبیعی است که صورت وجود چنین شرایطی با انتخاب دورههای طولانیتر، سود بیشتری برای شما در نظر گرفته میشود.
روز پرداخت سود هم لزوماً اول ماه نیست. بنابراین اگر این موضوع برای شما اهمیت دارد در این مورد هم حتماً سؤال کنید.
سپرده بانکی سود ثابت و تضمینشدهای دارد اما به طور معمول نرخ آن پایینتر از بازدهی صندوقهای درآمد ثابت است. از طرفی نقدشوندگی صندوقها به طور معمول سریعتر است و امکان برداشت روزانه بدون شکستن سود وجود دارد، در حالیکه سپردههای بلندمدت بانکی با برداشت زودهنگام سود کمتری میدهند.
برای اطلاعات کامل مطلب “مقایسه سرمایهگذاری در صندوق درآمد ثابت با سپرده بانکی” را بخوانید.
دستهبندی صندوقهای سرمایهگذاری بر اساس دو معیار انجام میشود. اول بر اساس زمینه سرمایهگذاری و دوم بر اساس نحوه ورود و خروج به این نوع صندوقها.
دستهبندی از نظر زمینه سرمایهگذاری: صندوق سهامی، صندوق درآمد ثابت، صندوق پروژه، صندوق زمین و ساختمان، صندوق طلا، صندوق بازارگردانی، صندوق جسورانه، صندوق سپرده کالایی
دستهبندی بر اساس نحوه ورود و خروج به صندوقها: صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF)، صندوقهای مبتنی بر صدور و ابطال
افرادی که قصد سرمایهگذاری غیرمستقیم و با حداقل ریسک در بورس را دارند. البته صندوقها را میتوان به پرریسک، کم ریسک و میان ریسک وجود دارد.
درکوتاهترین زمان ممکن (حداکثر سهروز کاری)، میتوانند با ابطال واحدهای خود، سرمایهشان را بهصورت نقدی دریافت کنند.
میانگین بازدهی صندوق در طول چندماه گذشته، هزینه و مدت ابطال و دوره بازپرداخت سود هر صندوق توجه کنید.
با مطالعه امیدنامه هر صندوق سرمایهگذاری به این اطلاعات دست پیدا میکنید.
