طلا در یک سال اخیر رشد زیادی داشته و همین باعث شده خیلی‌ها به این فکر کنند که با وام طلا بخرند. این کار در بعضی شرایط ممکن است سودآور باشد، اما ریسک آن بیشتر از چیزی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد. خرید طلا با وام فقط وقتی منطقی است که بتوانید اقساط را از درآمد ماهانه خودتان بپردازید، طلا را برای مدت طولانی نگه‌دارید و اگر قیمت طلا مدتی پایین آمد، مجبور به فروش آن نشوید. در این راهنمای “رده” هزینه واقعی وام، ریسک‌ها و راه‌های کم‌خطرتر را بررسی می‌کنیم.
وام چقدر برای شما هزینه دارد؟
سقف نرخ سود تسهیلات بانکی 23 درصد است. با این نرخ، اگر 100 میلیون تومان وام بگیرید، مجموع چیزی که پس می‌دهید این‌طور است:
| مدت بازپرداخت | قسط ماهانه تقریبی | مجموع بازپرداخت |
| 12 ماه | 9.4 میلیون تومان | 112.9 میلیون تومان |
| 36 ماه | 3.9 میلیون تومان | 139.4 میلیون تومان |
| 60 ماه | 2.8 میلیون تومان | 169.1 میلیون تومان |
این اعداد فقط سود وام را نشان می‌دهند. در بعضی وام‌ها شرایطی مثل نگه‌داشتن مبلغی در حساب، کارمزد یا بیمه هم وجود دارد که هزینه واقعی را بالاتر می‌برد. پیش از گرفتن وام، مجموع همه هزینه‌ها را از بانک بپرسید و در قرارداد بررسی کنید.
طلا چقدر باید رشد کند تا خرید با وام سودآور باشد؟
برای اینکه ضرر نکنید، طلا باید بیشتر از مجموع هزینه وام به اضافه هزینه‌های خرید و فروش رشد کند.
هزینه خرید و فروش طلا را دست‌کم نگیرید. اگر طلای زینتی بخرید، اجرت ساخت و سود فروشنده را می‌پردازید که موقع فروش برنمی‌گردد. در طلای آب‌شده و سکه هم بین قیمت خرید و فروش اختلاف وجود دارد. در سکه‌ها حباب هم اثر دارد؛ یعنی قیمت سکه ممکن است جدا از قیمت طلای خام بالا و پایین برود.
چرا رشد قیمت طلا در گذشته، تضمینی برای سود آینده نیست؟
از ابتدای 1405 تا مهر، طلای 18 عیار از حدود 17 میلیون تومان به بالای 25 میلیون و 500 هزار تومان رسید که رشدی بیش از 46 درصد است. این عدد وسوسه‌کننده است، اما مسیر رسیدن به آن صاف نبوده است.
برای نمونه هر گرم طلای 18 عیار در 8 دی 1404 فقط در یک روز حدود 4.4 درصد افت کرد. در 1 مهر 1405 هم قیمت آن حدود 23 میلیون و 600 هزار تومان بود و دو هفته بعد به حدود 26 میلیون و 700 هزار تومان رسید. یعنی قیمت در فاصله‌های کوتاه چند میلیون تومان جابه‌جا می‌شود.
همه انواع طلا هم یک‌جور رشد نکرده‌اند. در گزارشی از بازدهی تا پایان مرداد 1405، سکه امامی از ابتدای سال 13 درصد، نیم‌سکه 8 درصد و سکه گرمی فقط 3 درصد بازدهی داشتند. پس انتخاب نوع طلا هم روی نتیجه اثر زیادی دارد.
قسط وام ثابت است، اما قیمت طلا ممکن است سقوط کند!
قسط وام هر ماه باید پرداخت شود، چه طلا گران شده باشد چه ارزان. اگر اقساط را از درآمدتان نتوانید بدهید، مجبورید بخشی از طلا را بفروشید. اگر این فروش در زمان افت قیمت باشد، هم ضرر می‌کنید و هم هزینه فروش را می‌پردازید.
به همین دلیل کسی که برای پرداخت قسط به فروش طلا وابسته است، عملا روی بالا رفتن پیوسته قیمت شرط بسته است. این شرط در بازاری که در کوتاه‌مدت نوسان زیادی دارد، ریسک بالایی دارد.
دیرکرد در پرداخت اقساط هم جریمه دارد و می‌تواند روی اعتبار بانکی شما و ضامن‌هایتان اثر بگذارد.
خرید طلا با وام برای چه کسانی پرریسک‌تر است؟
خرید طلا با وام برای این افراد معمولا انتخاب مناسبی نیست:
- کسانی که درآمد ثابت و مطمئن برای پرداخت اقساط ندارند.
- کسانی که ممکن است در کوتاه‌مدت به پول نیاز پیدا کنند.
- کسانی که پس‌انداز اضطراری ندارند.
- کسانی که قبلا قسط دیگری دارند و جمع اقساطشان سنگین است.
اگر می‌خواهید با وام طلا بخرید، این نکات را جدی بگیرید!
- مجموع هزینه وام را حساب کنید. فقط به نرخ سود نگاه نکنید. کارمزد، شرایط سپرده و مجموع بازپرداخت را کنار هم بگذارید.
- قسط را از درآمد بپردازید. مطمئن شوید بدون فروش طلا هم می‌توانید همه اقساط را پرداخت کنید.
- نوع طلا را با دقت انتخاب کنید. برای سرمایه‌گذاری، طلای زینتی به دلیل اجرت ساخت گزینه گرانی است. طلای آب‌شده، سکه یا صندوق‌های طلای بورسی هزینه خرید و فروش متفاوتی دارند و هر کدام ریسک خاص خودشان را دارند.
- افق زمانی بلند در نظر بگیرید. خرید با وام برای سود کوتاه‌مدت ریسک بالایی دارد.
- همه پول را در یک بازار نگذارید. اگر طلا افت کند، تمام دارایی و وام شما به یک بازار گره خورده است.
خرید اقساطی طلا هم به محاسبه دقیق نیاز دارد
بعضی پلتفرم‌ها امکان خرید اقساطی طلا را ارائه می‌کنند. این روش هم در عمل نوعی خرید با بدهی است. پیش از استفاده، مجموع مبلغی را که پرداخت می‌کنید با قیمت نقدی همان مقدار طلا مقایسه کنید و شرایط فسخ، تحویل و جریمه دیرکرد را بخوانید.
طلا دارید و به پول نیاز دارید؟
مسیر برعکس هم وجود دارد. بعضی بانک‌ها طلای مشتری را به عنوان وثیقه می‌پذیرند و در مقابل آن وام می‌دهند. شرایط این بانک‌ها را در “رده” می‌توانید بخوانید.
جمع‌بندی “رده”
خرید طلا با وام یعنی شرط بستن روی اینکه طلا بیشتر از هزینه وام و هزینه‌های خرید و فروش رشد کند. طلا در یک سال گذشته رشد خوبی داشته، اما در کوتاه‌مدت نوسان زیادی دارد و رشد گذشته تضمینی برای آینده نیست. این کار فقط برای کسی منطقی است که اقساط را از درآمد خودش می‌پردازد، طلا را طولانی‌مدت نگه می‌دارد و در صورت افت قیمت مجبور به فروش نمی‌شود.
