با افزایش هزینههای سفر، استفاده از تسهیلات مالی برای تأمین بخشی از مخارج سفر به یکی از گزینههای مورد توجه مسافران تبدیل شده است. در سالهای اخیر برخی بانکها و مجموعههای مالی، در قالب وام، کارت اعتباری یا طرحهای ویژه، خدماتی را برای پوشش هزینههای مرتبط با سفر ارائه کردهاند. در این میان، تنوع این طرحها و تفاوت در شرایط دریافت، مبلغ اعتبار، نرخ سود، مدت بازپرداخت و نحوه استفاده باعث شده است شناخت دقیق گزینههای موجود اهمیت بیشتری پیدا کند. در این مقاله از “رده” به بررسی و معرفی انواع سفرکارت، وام و تسهیلات سفر پرداختهایم تا مروری جامع بر شرایط و ویژگیهای هرکدام داشته باشیم.
انواع تسهیلات سفر
کارت پیشپرداخت سازمانی: سازمان یا شرکت کارت را شارژ میکند و کارمند فقط نزد هتل، آژانس یا مراکز طرفقرارداد خرج میکند. برداشت نقدی از این کارتها ممکن نیست.
کارت اعتباری یا خرید اقساطی (BNPL): بانک اعتبار میدهد، اما مشتری فقط میتواند نزد پذیرندگان طرفقرارداد خرج کند.
وام نقدی سفر: اینجا واقعاً پول نقد به مشتری تعلق میگیرد و انعطاف مصرف بیشتری هم دارد.
کارت نقدی متصل به حساب: این کارتها عملاً یک کارت بانکی معمولیاند که فقط مزایای جانبی گردشگری دارند..
کارت ریالی گردشگران خارجی: این گزینه برای ایرانیها نیست. فقط اتباع غیر مقیم میگیرند و در برابر ارزی صادر میشود که خودشان تحویل دادهاند.
طرح سیمرغ بانک رفاه (سفرکارت رفاه)
بانک رفاه کارگران در قالب طرحی به نام «سیمرغ»، کارتهای رفاهی ویژه هتلها، تورهای داخلی و اقامتگاههای بومگردی صادر میکند. علاوه بر اعطای اعتبار خرید، امکان بهرهمندی از تسهیلات نقدی هم برای مراکز اقامتی فراهم شده تا این مراکز، هم گردشگر جذب کنند و هم از گردش مالی مستقیم بهره ببرند.
بازه اعتبار این طرح از حدود 10 تا 500 میلیون تومان است، با دورههای بازپرداخت 4، 12 و 24 ماهه. البته درباره سقف و نرخ دقیق، ارقام یکسانی در همهجا دیده نمیشود؛ گاهی سقف 100 میلیون تومان با بازپرداخت 4، 8 و 12 ماهه مطرح میشود و گاهی سقف 500 میلیون تومان با نرخهای 3.5 درصد برای دوره چهار ماهه، حدود 5.5 درصد برای دوره 12 ماهه و حدود 8.5 درصد برای دوره 24 ماهه. برای اعتباری در حدود 110 میلیون تومان، کارمزدی نزدیک به 5.25 درصد و قسط ماهانهای متناسب با همین رقم محاسبه میشود.
این پراکندگی احتمالاً از اینجا میآید که طرح هنوز در حال شکلگرفتن است و نسخههای اجرایی مختلفی همزمان در جریاناند و هنوز به یک شکل نهایی و یکسان نرسیدهاند.
برای گرفتن سفرکارت سیمرغ باید نزد بانک رفاه کارگران حساب باز کنید و از فیلتر اعتبارسنجی رد شوید. عبارت «بدون ضامن و وثیقه» برای این طرح به کار میرود، اما اعتبارسنجی شعبه همزمان شرط است؛ این دو با هم کمی در تضادند و بهتر است هنگام مراجعه حضوری از خود شعبه پرسیده شود.
جدا از سیمرغکارت، بانک رفاه محصولات دیگری هم مثل «فرارفاه» (کیف پول دیجیتال با اعتبار غیرحضوری تا 200 میلیون تومان، تضمینشده با چک الکترونیک) و «پیول» (کارت ریالی و ارزی برای خریدهای اینترنتی) دارد. اینها را نباید با سیمرغکارت به اشتباه گرفت؛ مسیرها و محصولات جداگانهای در همان بانکاند.
سفرکارت ملی بانک سپه
بانک سپه تنها بانک عامل «سفرکارت ملی» است، محصولی برای ترویج فرهنگ گردشگری و استفاده شاغلان و بازنشستگان سازمانها، شرکتها و مؤسسات از تخفیفات مهمانسراها، هتلها، آژانسهای مسافرتی و سایر مراکز گردشگری.
نکته مهم اینجاست که سفرکارت ملی یک کارت سازمانی است، نه کارتی که هر فرد بتواند مستقیماً و بدون معرفی سازمان درخواست بدهد. صدور آن با درخواست سازمان یا شرکت انجام میشود و کارت فقط در پایانههای فروش بانک سپه که در مراکز عضو طرح نصب شدهاند کار میکند. از این کارت نمیتوان از خودپرداز برداشت کرد و در شبکه شتاب هم به شکل عادی کار نمیکند؛ شارژش هم فقط از طریق شعبه یا انتقال بین حسابهای متمرکز بانک سپه ممکن است. رزرو هتل و اقامتگاه هم از طریق سایت اختصاصی این طرح برای دارندگان کارت انجام میگیرد.
اگر کارمند یا بازنشسته یک سازمان هستید، اول باید ببینید واحد رفاهی یا مالی سازمانتان با بانک سپه قرارداد سفرکارت ملی دارد یا نه؛ بدون این معرفی، صدور عادی این کارت انجام نمیشود.
طرح توران بانک شهر
طرح توران بانک شهر، محصول اختصاصی این بانک برای پوشش هزینههای سفر داخلی و خارجی مشتریان حقیقی است، اما ماهیت آن وام نقدی است، نه کارت اعتباری اختصاصی سفر. سقف این تسهیلات 300 میلیون تومان، نرخ سود آن 23 درصد و حداکثر مدت بازپرداخت 48 ماه است. برای دریافتش ضامن رسمی یا وثیقه متناسب با رتبه اعتباری لازم دارید و باید اعتبارسنجی شوید؛ این طرح با همکاری شرکت توسعه گردشگری شهر آیین اجرا میشود.
برای مثال، اگر کل سقف 300 میلیونی را با بازپرداخت 48 ماهه بگیرید، قسط ماهانهتان حدود 9,615,441 تومان و مجموع سودی که در این مدت میپردازید حدود 161,541,190 تومان میشود. چون این محصول وام نقدی است، انعطاف مصرف بیشتری نسبت به یک کارت اعتباری محدود به پذیرندگان دارد، اما نرخ سود و تعهدات ضمانتیاش هم معمولاً سنگینتر از کارتهای اعتباری اختصاصی سفر است.
دیباکارت بانک دی (کیش و اصفهان)
دیباکارت بانک دی، محصول خرید اقساطی منطقهای این بانک برای تقویت خرید گردشگران در مقاصد مشخص است و دو نسخه مجزا دارد.
دیباکارت کیش:
متقاضی باید پیش از سفر، حضوری یا از طریق اپلیکیشن دیجت، در بانک دی حساب باز کند و پس از احراز هویت و اعتبارسنجی، درخواستش ثبت میشود. سقف اعتبار 30 میلیون تومان و بازپرداخت ششماهه با یک ماه تنفس است؛ اعتبار فقط برای خرید از فروشگاهها و مراکز طرفقرارداد در جزیره کیش کار میکند.
دیباکارت اصفهان:
این نسخه با همکاری استانداری اصفهان اجرا شده و مخاطبش گردشگران بالای 18 سال است، با سقف 50 میلیون تومان. اعتبارسنجی مبتنی بر دادههای بانکی انجام میشود و نیازی به چک یا ضمانت نیست؛ کارت هم در پایانههای پذیرندگان بانک دی، از فروشگاه و نانوایی تا هتل و مراکز گردشگری، قابل استفاده است. بازپرداخت ششماهه با یک ماه تنفس و مطابق نرخ مصوب بانک مرکزی است. این طرح در قالب یک قرارداد یکساله اجرا میشود.
بانک گردشگری؛ چهار محصول متفاوت که نباید با هم اشتباه شوند!
گردشکارت نقدی:
نوعی کارت نقدی متصل به حساب مشتری است که برداشت از خودپرداز، خرید، پرداخت قبض و استفاده از خدمات شتاب را پوشش میدهد و برای خرید از حدود 1500 مرکز خدمات گردشگری تخفیف یا مزیت میدهد. این کارت وام سفر نیست و اعتبار اقساطی هم ایجاد نمیکند؛ هرچه داخل حساب دارید، همان را میتوانید خرج کنید.
گردشکارت اعتباری:
گردش کارت اعتباری بانک گردشگری برای خرید خدمات سفر از آژانسها، هتلها و مراکز طرفقرارداد طراحی شده و در دورهای با سقف 400 میلیون تومان و بازپرداخت تا 36 ماهه عرضه میشد. در حال حاضر بیشتر تمرکز بانک روی گردشکارت نقدی است.
میکا کارت:
میکا کارت بانک گردشگری اعتبار آنلاینی برای خرید از میکامال کیش است، با سقف 100 میلیون تومان، صدور آنلاین بدون ضامن، بازپرداخت 12 ماهه و دو ماه تنفس. این کارت محدود به شبکه میکامال است.
توریست کارت:
کارت نقدی ریالی قابل شارژی است که به مشتریان خارجی در بدو ورود به ایران داده میشود، برای برداشت از خودپرداز و پرداخت کالا و خدمات در طول اقامت. این کارت اعتبار تسهیلاتی برای ایرانیان نیست؛ فقط در برابر ارز ورودی گردشگر خارجی معنا پیدا میکند.
سفرکارتهای سابقهدار
در گذشته، طرحهای سفرکارت در شبکه بانکی کشور بیشتر بهصورت مقطعی یا محدود اجرا شدهاند؛ از جمله بانک مهر ایران که این تسهیلات را تنها در برخی مناطق (مانند اردبیل تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان) ارائه کرد و طرحی سراسری نداشت، بانک ملت که در سال ۱۳۹۹ وام ۲۰ میلیونی ۴ درصدی در قالب تفاهمنامه با وزارت گردشگری تخصیص داد و بانک پاسارگاد که سابقهی عرضه کارتهای یکبارمصرف سفر را در کارنامه دارد.
کارت ریالی گردشگران خارجی
این دسته کاملاً از موارد بالا جداست، چون مخاطبش گردشگر یا اتباع خارجی غیرمقیم است، نه شهروند ایرانی که قصد سفر داخلی دارد.
از مرداد 1405، صدور کارت ریالی گردشگری اتباع خارجی مطابق دستورالعملی تازه انجام میشود: این کارت برای افرادی است که برای گردشگری، درمان، زیارت، سرمایهگذاری، بازرگانی یا اشتغال وارد ایران میشوند و از طریق شعب، باجههای فرودگاهی، خودپرداز، کیوسک یا صرافی مجاز صادر میشود. هر شخص خارجی میتواند تا دو کارت گردشگری فعال داشته باشد؛ اعتبار کارت تا پایان اعتبار روادید و قابل تمدید تا شش ماه از تاریخ ورود است. شارژ اولیه و مجدد از محل ارز تحویلی شخص خارجی و با نرخ توافقی انجام میشود و امکان استرداد مانده استفادهنشده به ارز هم پیشبینی شده است.
ما در “رده” یک راهنمای کامل در “خصوص کارت ریالی گردشگران خارجی در سال ۱۴۰۵” برای شما نوشتهایم.
خلاصه وضعیت طرحها و کارتهای اعتباری گردشگری در شبکه بانکی
| نام طرح / بانک | نوع تسهیلات | سقف مبلغ | ویژگیها |
| سیمرغ (بانک رفاه) | کارت اعتباری | ۱۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان | تنوع بازپرداخت؛ مناسب هتل و بومگردی |
| سفرکارت ملی (بانک سپه) | کارت سازمانی | وابسته به قرارداد | فقط برای کارکنان سازمانهای خاص |
| توران (بانک شهر) | وام نقدی | ۳۰۰ میلیون تومان | انعطاف در مصرف (نقدی)؛ سود ۲۳٪ |
| دیباکارت (بانک دی) | خرید اقساطی | ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان | محدود به مناطق خاص (کیش/اصفهان) |
| گردشکارت (بانک گردشگری) | خرید کالا | تا ۴۰۰ میلیون تومان | مزایای تخفیفی؛ کارت نقدی متصل به حساب |
