اگر هنگام ورود به سایت بانک خود با یک آدرس جدید روبهرو شدهاید، یا همراهبانک تحت وب شما به نشانی متفاوتی منتقل شده است، این اتفاق برای برخی کاربران نیز رخ داده است. البته یک نکته مهم وجود دارد: این تغییر هنوز برای همه بانکها انجام نشده است. در این مطلب از “رده” بررسی میکنیم چرا این روزها با تغییر آدرس سایت بانکها یا همراهبانک مواجه شدهایم، این تغییر چه ارتباطی با گواهی امنیتی و مشکلات فنی دارد و مشتریان بانکها هنگام روبهرو شدن با آدرسهای جدید باید به چه نکاتی توجه کنند.
چرا سایت بعضی بانکها به آدرس جدید منتقل میشود؟
یکی از دلایل اصلی تغییر آدرس سایت بانکها، مشکلات مربوط به گواهی امنیتی یا همان SSL/TLS است.
وقتی وارد سایتی میشوید که آدرس آن با «https» شروع میشود، مرورگر شما بررسی میکند که آیا این سایت واقعاً متعلق به همان بانکی است که معرفی میکند یا نه. این بررسی با استفاده از یک گواهی دیجیتال انجام میشود.
اگر این گواهی منقضی شود، تمدید نشود یا توسط صادرکننده آن لغو شود، مرورگر ممکن است به کاربر هشدار دهد که «اتصال امن نیست» یا خطای گواهی امنیتی نمایش دهد.
در چنین شرایطی، بعضی بانکها برای جلوگیری از قطع دسترسی مشتریان، یک دامنه جدید با گواهی معتبر راهاندازی میکنند و مشتریان را از آدرس قدیمی به آدرس تازه هدایت میکنند.
نمونهای از این اتفاق برای بانک ملی دیده شد. این بانک اعلام کرد که برای ادامه دسترسی مشتریان، سایت رسمی آن از چند آدرس قابل استفاده است و تغییر آدرس باعث تغییر خدمات و امکانات بانک نشده است.
آیا تغییر آدرس به معنی هک شدن بانک است؟
خیر، تغییر آدرس سایت بهتنهایی نشانه هک یا نفوذ نیست.
گاهی این تغییر فقط یک اقدام فنی برای حل مشکل گواهی امنیتی، افزایش پایداری سامانه یا مدیریت بهتر زیرساختهای اینترنتی بانک است.
با این حال، همین تغییرات میتواند برای کاربران خطر ایجاد کند؛ چون زمانی که مردم به آدرسهای جدید عادت ندارند، احتمال فریب خوردن توسط سایتهای جعلی بیشتر میشود. کلاهبرداران معمولاً از همین شرایط استفاده میکنند و سایتهایی با ظاهر شبیه بانکها ایجاد میکنند تا اطلاعات کاربران را سرقت کنند.
به همین دلیل است که بانکها معمولاً این تغییر را بهصورت ریدایرکت (انتقال آدرس قدیم به جدید) انجام میدهند یا آن را بهطور رسمی اطلاعرسانی میکنند.
همراهبانک تحت وب یا PWA چیست؟
بعضی کاربران تصور میکنند تغییر آدرس همراهبانک تحت وب به معنی تغییر کل سامانه بانکی است، اما همیشه اینطور نیست.
بسیاری از بانکها نسخهای از همراهبانک را ارائه میکنند که مستقیماً در مرورگر گوشی اجرا میشود و به نصب برنامه از فروشگاههای اپلیکیشن نیاز ندارد. این نسخه که با نام PWA یا «اپلیکیشن وب » شناخته میشود، معمولاً زیرساخت و آدرس اینترنتی جداگانهای از سایت اصلی بانک دارد.
به همین دلیل، ممکن است آدرس همراهبانک تغییر کند، در حالی که سایت اصلی بانک بدون تغییر باقی بماند.
چرا آدرس همراهبانک و اینترنت بانک تغییر میکند؟
تغییر آدرس همراهبانک تحت وب میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
رفع مشکلات گواهی امنیتی
یکی از رایجترین دلایل، همان موضوع گواهی SSL است. چون همراهبانک تحت وب معمولاً روی زیرساخت جداگانهای اجرا میشود، گواهی امنیتی آن نیز جداگانه مدیریت میشود.
اگر این گواهی با مشکل روبهرو شود، بانک میتواند سرویس را به آدرس دیگری منتقل کند تا کاربران بدون اختلال به خدمات خود دسترسی داشته باشند.
افزایش پایداری خدمات
بانکها برای جلوگیری از قطع کامل خدمات، گاهی چند مسیر دسترسی ایجاد میکنند. داشتن چند دامنه یا چند آدرس فعال باعث میشود در صورت بروز مشکل در یکی از مسیرها، کاربران بتوانند از مسیر دیگری وارد شوند.
محدودیت دسترسی به فروشگاههای اپلیکیشن
بهدلیل محدودیتهایی که کاربران ایرانی در برخی فروشگاههای خارجی اپلیکیشن تجربه میکنند، نسخههای تحت وب همراهبانک برای بسیاری از کاربران اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
به همین دلیل، بانکها تلاش میکنند این نسخهها را با آدرسهای سادهتر و مستقلتر ارائه کنند.
بهبود تجربه کاربری
گاهی هدف از تغییر آدرس فقط مسائل فنی نیست. بانکها ممکن است برای سادهتر شدن آدرس، کوتاهتر شدن لینک یا هماهنگی بهتر با نام تجاری خود، دامنه جدیدی انتخاب کنند.
طی بررسی های انجام شده در حال حاضر اینترنت بانک یا نسخه همراه بانک تحت وب، بانکهای: بانک مهر اقتصاد، بانک رفاه، اقتصاد نوین، بانک دی، بانک صادرات، بانک سینا، بانک سپه، بانک پارسیان، بانک سامان، بانک ملی (همراه بانک بام)، بانک ملت تغییر کرده است.
وضعیت تغییر آدرس بانکها؛ تاکنون چه بانکها تغییر کرده اند؟
در ادامه، به بررسی وضعیت آدرس اصلی وبسایت بانکهای حاضر در “رده” پرداختهایم. لازم به ذکر است که این بررسی بر اساس اطلاعات موجود تا تاریخ انتشار مقاله انجام شده است و با توجه به احتمال تغییر آدرس وبسایت بانکها، نتایج این جدول در فواصل زمانی منظم بهروزرسانی خواهد شد.
| ردیف | بانک | آدرس سایت | بررسی “رده” | تغییر | |
| ریدایرکت | تغییر آدرس – جدید | ||||
| 2 | بانک اقتصاد نوین | https://www.enbank.ir/ | × | × | ندارد |
| 3 | بانک ایران زمین | https://www.izbank.ir/ | × | × | ندارد |
| 4 | بانک پارسیان | https://www.parsian-bank.ir/ | https://iparsian724.ir/ | × | دارد |
| 5 | بانک پاسارگاد | https://bpi.ir | × | × | ندارد |
| 6 | بانک سامان | https://www.sb24.ir | × | https://sb24.com |
دارد |
| 7 | بانک ملت | https://bankmellat.ir | × | https://mellat.ir | دارد |
| 8 | بانک ملی | https://www.bmi.ir | https://bank-melli.ir/ | × | دارد |
| 9 | بانک صادرات | https://bsi.ir | × | × | ندارد |
| 10 | بانک تجارت | https://tejaratbank.ir | × | × | ندارد |
| 11 | بانک رفاه | https://refah-bank.ir | https://refah-bank.rkb24.ir/ | × | دارد |
| 12 | بانک سپه | https://banksepah.ir | × | https://sphbank.ir/ | دارد |
| 13 | بانک دی | https://bank-day.ir | × | https://day24.ir | دارد |
| 14 | بانک سرمایه | https://sbank.ir | × | × | ندارد |
| 15 | بانک سینا | https://sinabank.ir | × | × | ندارد |
| 16 | بانک شهر | https://shahr-bank.ir | × | × | ندارد |
| 17 | بانک توسعه تعاون | https://ttbank.ir | × | × | ندارد |
| 18 | بانک گردشگری | https://tourismbank.ir | × | × | ندارد |
| 19 | بانک کارآفرین | https://karafarinbank.ir | × | × | ندارد |
| 20 | بانک کشاورزی | https://bki.ir | × | × | ندارد |
| 21 | بانک قرضالحسنه مهر | https://qmb.ir | × | https://qmb724.ir/ | دارد |
| 22 | بانک قرضالحسنه رسالت | https://rqbank.ir | × | × | ندارد |
| 23 | بانک مسکن | https://bank-maskan.ir | × | × | ندارد |
| 24 | پست بانک | https://postbank.ir | × | × | ندارد |
| 25 | بانک صنعت و معدن | https://bim.ir | × | × | ندارد |
| 26 | بانک خاورمیانه | https://middleeastbank.ir | × | × | ندارد |
| 27 | موسسه ملل | https://melalbank.ir | × | × | ندارد |
| 28 | توسعه صادرات | https://edbi.ir | × | × | ندارد |
| 29 | بانک ایران ونزوئلا | https://www.ivbb.ir/ | × | × | ندارد |
نکات مهم “رده” برای استفاده امن از وبسایت و اینترنتبانکها:
1- پاکسازی حافظه کش (Clear Cache) مرورگر را انجام دهید.
قبل از ورود به اینترنتبانک یا وبسایتهای بانکی، بهتر است حافظه کش مرورگر خود را پاک کنید تا اطلاعات قدیمی، فایلهای ذخیرهشده یا تنظیمات قبلی باعث اختلال یا مشکل امنیتی نشوند.
مسیر پاک کردن Cache در مرورگر Google Chrome:
- وارد مرورگر Chrome شوید.
- روی سهنقطه بالا سمت راست کلیک کنید.
- گزینه Settings (تنظیمات) را انتخاب کنید.
- وارد بخش Privacy and security (حریم خصوصی و امنیت) شوید.
- گزینه Delete browsing data (پاک کردن دادههای مرورگر) را انتخاب کنید.
- در قسمت Time range، بازه زمانی موردنظر را انتخاب کنید (ترجیحاً All time)
- گزینه Cached images and files را تیک بزنید.
- روی Delete data کلیک کنید.
2- در صورت مشاهده پیام گواهی امنیتی (Security Certificate)، دقت کنید.
اگر مرورگر پیام مربوط به گواهی امنیتی را نمایش داد، فقط در صورتی ادامه دهید که مطمئن هستید وارد وبسایت رسمی بانک شدهاید.
در صورت تأیید، گزینه مربوط به ادامه ورود یا تأیید امنیت (مانند Advanced → Proceed) را انتخاب کنید.
از ورود به سایتهایی که گواهی امنیتی نامعتبر دارند و آدرس آنها مشکوک است، خودداری کنید.
3- همیشه از نسخه بهروز مرورگر استفاده کنید.
مرورگر قدیمی ممکن است دارای مشکلات امنیتی یا ناسازگاری با سامانههای بانکی باشد.
برای بهروزرسانی Chrome:
سهنقطه بالا سمت راست → Help → About Google Chrome
مرورگر بهصورت خودکار بررسی و در صورت نیاز بهروزرسانی میشود.
مشتریان بانکها چگونه آدرس درست بانک را تشخیص دهند؟
1- آدرس بانک را از منبع رسمی دریافت کنید.
بهترین راه این است که آدرس سایت یا همراهبانک را از خود بانک دریافت کنید؛ به نتایجی که در موتورهای جستوجو نمایش داده میشوند، مخصوصاً لینکهای تبلیغاتی، نباید بدون بررسی اعتماد کرد.
2- فقط به پسوند دامنه اعتماد نکنید.
بعضی کاربران تصور میکنند هر سایت رسمی باید حتماً با دامنه «.ir» باشد. در حالی که برخی بانکها ممکن است به دلایل فنی از دامنههای دیگری مانند «.com» یا دامنههای اختصاصی استفاده کنند.
پس داشتن یا نداشتن یک پسوند خاص، بهتنهایی معیار تشخیص اعتبار سایت نیست.
3- هشدارهای امنیتی مرورگر را جدی بگیرید.
اگر هنگام ورود به سایت بانک با پیامهایی مانند:
- “اتصال شما امن نیست”
- “گواهی امنیتی معتبر نیست”
- “این سایت ممکن است خطرناک باشد”
4- روی لینکهای پیامکی کلیک نکنید.
یکی از روشهای رایج کلاهبرداران، ارسال پیامکهایی با عنوان بانک و قرار دادن لینک ورود جعلی است.
حتی اگر پیام ظاهری رسمی داشته باشد، بهتر است بهجای کلیک روی لینک، آدرس بانک را خودتان وارد کنید یا از اپلیکیشن رسمی استفاده کنید.
جمعبندی “رده”
تغییر آدرس سایت یا همراهبانک همیشه به معنی وجود مشکل امنیتی یا حمله سایبری نیست. در بسیاری از موارد، این تغییر میتواند به دلایل فنی مانند تمدید گواهی امنیتی، افزایش پایداری خدمات، مدیریت بهتر زیرساخت یا بهبود تجربه کاربری انجام شود.
با این حال، برای کاربران یک نکته مهمتر از دلیل فنی وجود دارد: هر آدرس جدیدی را باید با دقت بررسی کرد.
بنابراین بهترین کار این است که کاربران همیشه آدرس سایت و همراهبانک را از کانال رسمی همان بانک دریافت کنند و به لینکهایی که از طریق پیامک، شبکههای اجتماعی یا منابع نامعتبر ارسال میشوند اعتماد نکنند.
در شرایطی که یک آدرس ناآشنا ناگهان جای آدرس قدیمی را میگیرد، کمی دقت میتواند از افشای اطلاعات بانکی و گرفتار شدن در حملات فیشینگ جلوگیری کند.
