هفت راهکار برای پس‌انداز و مدیریت کردن هزینه‌های زندگی تا آخر ماه که با جیب‌های خالی مواجه نشوید.
تبلیغات، دشمن پس‌انداز است
یکی از راه‌های خیلی خوب برای پس‌انداز کردن پول این است که اسیر تبلیغات نشوید. دام تبلیغات در هر نقطه‌ای سر راه شما گذاشته شده است: از بلاگرهایی که غذاهای بی‌کیفیت یک فست‌فود را می‌بلعند و شما را ترغیب به رفتن به همان رستوران می‌کنند، تا وسایل غیرضروری‌ای مثل غذاساز‌های هواپز که این روزها تبدیل به ترند روز وسایل خانگی شده‌اند و بعید است یکسال دیگر کسی از آنها استفاده‌ای کند. بیلبوردهایی که هر روز انواع و اقسام کالاهای غیرضروری را جلوی چشم‌تان قرار می‌دهند و تبلیغاتی که در اینستاگرام و تلگرام و فروشگاه‌های آنلاین شاپ می‌بینید، می‌توانند بدون اینکه اراده‌ای داشته باشید، شما را مجبور به هزینه کردن بخشی از درآمد ماهانه‌تان برای این‌جور کالاها کنند. بهترین کار همین است؛ تا نیاز به کالایی ندارید، آن را نخرید و اجازه ندهید دنیای تبلیغات گول تان بزند.
سرمایه‌گذاری با وسایل اضافی خانه
بسیاری از ما یک انباری پر از خرت‌وپرت‌هایی داریم که قرار است یک روز به دردمان بخورند. یا مثلاً در گوشه انباری یک دوچرخه هست که مدت‌هاست بلااستفاده مانده به امید روزی که بالاخره سوارش شویم. یا توی خانه وسایلی مانند گوشی‌های موبایل اضافی، کنسول بازی و… داشته باشیم که بدون استفاده مانده‌اند. فروش وسیله‌ای که واقعاً استفاده نمی‌شود می‌تواند نقدینگی ایجاد کند؛ اما تبدیل تمام مبلغ آن به ارز یا طلا تضمین‌کننده حفظ ارزش پول نیست و ممکن است با نوسان قیمت همراه باشد. پیش از هر تصمیم، هزینه‌های ضروری و نیاز کوتاه‌مدت را جدا کنید و برای باقی‌مانده بر اساس هدف و میزان ریسک‌پذیری خود تصمیم بگیرید.
فقط به فکر درآمد بیشتر نباشید …
بین کاسب‌ها مثلی هست که می‌گویند «سود در خرید است، نه در فروش». یعنی هرقدر که بتوانند مواد اولیه یا کالاها را به قیمت پایین‌تری تهیه کنند سودشان بیشتر می‌شود. همین اصل در زندگی هم جاری است. فقط به فکر درآمد بیشتر نباشید. به دنبال قیمت‌های بهتر هم باشید. تفاوت قیمت کالاها به‌خصوص در قسمت‌های مختلف شهرهای بزرگی مثل تهران خیلی زیاد است. حتی این تفاوت قیمت ممکن است در دو مغازه‌ای که در یک خیابان هم باشند، دیده شود. پرس‌وجوی مناسب از دوستان و یا از طریق فروم‌ها در اینترنت می‌تواند به شما مراکزی را برای خرید معرفی کند که برای خرید یک کالا مجبور نشوید کل کیف پولتان را روی میز فروشنده بگذارید.
رابطه معکوس حساب بانکی و آیفون!
به فکرتان افتاده که بروید آیفون فعلی را با مدل جدید آیفون 13 پرو عوض کنید. یکی دو روز است که خیلی هوس این کار به سراغتان آمده و برای همین هم آخر هفته می‌روید و چندمیلیونی از موجودی حساب بانکی خودتان را دود می‌کنید و با آیفون جدیدتان از مغازه بیرون می‌آیید. خیلی‌ها توصیه می‌کنند وقتی عصبانی می‌شویم سعی کنیم نفس عمیق بکشیم و چند لحظه‌ای سکوت کنیم تا بتوانیم از موقعیت هیجانی خارج شویم و با آرامش بیشتری مسئله را ببینیم. قانون خیلی مهم و مشابهی هم در خرید کردن وجود دارد. هر وقت هوس خرید چیزی به سراغتان آمد ساعت خرید آن را برای یک ماه دیگر کوک کنید. یک ماه زمان خوبی است تا اولاً عطش اولیه شما برای خرید کردن فروکش کند و عقلانیت بیشتری در خریدتان داشته باشید. به‌علاوه در این مدت با بعضی از نکاتی برخورد می‌کنید که ممکن است اصلاً شما را از این خرید منصرف کند درحالی‌که روز اول به این نکات توجه نمی‌کردید.
هزینه‌های غیرضروری را کم کنید
این توصیه در جاهای دیگر به این صورت نوشته می‌شود: «محض رضای خدا سیگار را ترک کنید» اما ما واقع‌بین‌تر از این هستیم و درک می‌کنیم که این توصیه در بسیاری از موارد عملیاتی نیست. اما حتماً می‌توانید به این موضوع فکر کنید که لازم نیست حتماً روزی یک پاکت سیگار بکشید. حتی اگر نمی‌توانید سیگار را ترک کنید به‌احتمال بسیار زیاد می‌توانید مصرف آن را درصدی تا حتی نصف کم کنید. این کار باعث می‌شود تا در طول ماه پس‌انداز خوبی در جیبتان باقی بماند. مبلغی که برای سیگار خرج نکرده‌اید را یکجا جداگانه جمع کنید. به‌این‌ترتیب فرایند کاهش مصرف سیگار هم به‌نوعی بازی‌پردازی (Gamify) می‌شود و انگیزه شما برای مصرف کمتر بالاتر می‌رود. یا مثلا اگر عادت به کافه یا رستوران رفتن دارید، تعداد آن را در طول ماه کمتر کنید تا در پایان ماه دچار مشکل خالی بودن حساب نشوید.
تاخت بزنید
قبل از اینکه پولی باشد انسان‌ها با معاملات پایاپای و تهاتری زندگی می‌کردند. برای پس‌انداز بیشتر پول بد نیست که به این شیوه زندگی هم توجهی بکنید. در مورد کتاب‌ها یا بازی‌های پلی‌استیشنی که دیگر نمی‌خواهید با دوستان و یا از طریق اینترنت با دیگر افراد صحبت کنید و ببینید می‌توانید آنها را با چه کتاب‌ها یا چیزهای دیگری که می‌خواهید عوض کنید. این الگو را در خیلی موارد دیگر هم می‌توانید رعایت کنید. مثلا به جای خرید یک کیسه خواب، آن را از دوستی قرض بگیرید.
مراقب هزینه‌های اضافی باشید
جریمه‌های رانندگی اصلاً کم نیست. کافی است یک روز با تمرکز ناکافی پشت فرمان بنشینید و آخر شب ببینید که یکی دو قبض جریمه روی دستتان مانده. این جریمه‌ها موجودی جیب شما را بدون اینکه آورده‌ای به زندگی‌تان وارد کند، کم می‌کند و بنابراین از بدترین نوع مخارج هستند. بماند که بی‌احتیاطی در رانندگی می‌تواند منجر به تصادف و هزینه‌های احتمالی درمانی خیلی زیاد آن شود. بنابراین خوب و بااحتیاط رانندگی کنید.
یک برنامه ساده برای خرج و پس‌انداز
درآمد و هزینه‌های ماهانه را برای یک دوره ثبت کنید و مخارج ضروری، قابل‌تغییر و نامنظم را جداگانه ببینید. بعد، مبلغی را انتخاب کنید که بتوانید با آن ادامه دهید؛ اگر درآمد یا هزینه‌ها عوض شد، برنامه را دوباره تنظیم کنید. برای نمونه، بانک ملی در معرفی قابلیت‌های سامانه بام از ابزار برنامه‌ریزی بودجه و دسته‌بندی هزینه‌ها گفته است.
برای پس‌انداز، هدف‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت را جدا کنید و فقط پولی را به سپرده مدت‌دار بسپارید که در طول دوره به آن نیاز فوری ندارید.
اگر این مطلب رو پسندیدید، این مطلب رو هم مطالعه کنید:
هزینه‌های ثابت و خرج‌های موردی را ماهانه مرور کنید. کاهش هزینه‌های کوچک زمانی اثرگذار است که با نیازهای واقعی و بدون فشار غیرعملی برنامه‌ریزی شود.
مقایسه سود اسمی به‌تنهایی کافی نیست؛ مدت سپرده، امکان برداشت و نیاز شما به پول هم در انتخاب اثر دارد.
اگر این مطلب رو پسندیدید، این مطلب رو هم مطالعه کنید:
چطور پس‌انداز را به هدف قابل‌اندازه‌گیری تبدیل کنیم؟
پس از ثبت هزینه‌ها، یک هدف مشخص برای ماه آینده انتخاب کنید؛ مثلاً تعیین سقف خریدهای غیرضروری یا انتقال مبلغ ثابتی پس از دریافت درآمد. آخر ماه، بودجه پیش‌بینی‌شده را با خرج واقعی مقایسه و فقط یک مورد را برای اصلاح انتخاب کنید. این روش کمک می‌کند پیشنهادهای پس‌انداز به عادت اجرایی تبدیل شوند، بدون آن‌که هزینه‌های ضروری یا پرداخت بدهی‌ها نادیده گرفته شوند.
سؤالات متداول
چطور بفهمم کدام هزینه را کم کنم؟
چند هفته هزینه‌ها را ثبت و آنها را به ضروری، قابل‌تغییر و موردی تقسیم کنید. از هزینه‌هایی شروع کنید که کاهش‌شان به نیازهای اصلی لطمه نمی‌زند.
آیا فروش وسایل بلااستفاده و خرید ارز یا طلا همیشه به‌صرفه است؟
خیر. قیمت این دارایی‌ها نوسان دارد و بازدهی آنها تضمین‌شده نیست. مبلغی را که برای نیازهای ضروری لازم دارید وارد تصمیم‌های پرنوسان نکنید.
برای پس‌انداز باید مقدار ثابتی از درآمد را کنار بگذارم؟
نه؛ مبلغ مناسب به درآمد، مخارج ضروری و تعهدات شما بستگی دارد. برنامه‌ای انتخاب کنید که در طول زمان قابل ادامه و بازبینی باشد.
