وزارت امور اقتصادی و دارایی از دارندگان اوراق مرابحه عام و اسناد خزانه اسلامی که سررسید آن‌ها حداکثر تا پایان سال 1405 است، دعوت کرده اوراق خود را پیش از سررسید به دولت بفروشند. ثبت سفارش فقط روز شنبه 2 آبان 1405 از ساعت 9 تا 12 و از طریق کارگزاری‌های عضو فرابورس در سامانه فراسان انجام می‌شود و معامله نهایی روز سه‌شنبه ۵ آبان صورت می‌گیرد. در این راهنما از “رده” توضیح داده‌ایم خرید اوراق دولتی یعنی چه و این فراخوان شامل چه کسانی می‌شود، سفارش فروش چطور ثبت می‌شود و پیش از شرکت در آن به چه نکاتی باید توجه کرد.
خرید اوراق دولتی یعنی چه؟
دولت برای تامین مالی، اوراقی مثل مرابحه عام و اسناد خزانه اسلامی منتشر می‌کند و متعهد است اصل مبلغ آن‌ها را در تاریخ سررسید به دارنده بپردازد. در خرید قطعی، دولت به جای اینکه منتظر سررسید بماند، اوراق را زودتر از دارندگان می‌خرد.
برای دارنده اوراق یعنی امکان دریافت پول پیش از سررسید، با قیمتی که خودش پیشنهاد می‌دهد؛ البته به شرط اینکه وزارت اقتصاد این قیمت را بپذیرد.
این فراخوان در اجرای ماده 7 شیوه‌نامه اجرایی استفاده از وجوه مازاد موقت در بازار سرمایه برگزار می‌شود.
چه اوراقی شامل این فراخوان می‌شوند؟
فقط دو نوع اوراق مالی اسلامی دولت در این فراخوان پذیرفته می‌شوند:
- اوراق مرابحه عام دولت
- اسناد خزانه اسلامی
شرط اصلی این است که سررسید اوراق حداکثر تا پایان سال 1405 باشد. اوراقی که سررسید آن‌ها سال 1406 یا بعد از آن است، مشمول این فراخوان نیستند.
چه کسانی عملا می‌توانند در خرید اوراق دولتی شرکت کنند؟
حداقل حجم هر سفارش 5 میلیون ورقه تعیین شده است. مبلغ اسمی اوراق دولتی معمولا یک میلیون ریال برای هر ورقه است. با این حساب، کوچک‌ترین سفارش قابل قبول در حدود 5 هزار میلیارد ریال یا 500 میلیارد تومان ارزش اسمی دارد.
این حجم نشان می‌دهد فراخوان عملا برای دارندگان عمده اوراق مثل بانک‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های بیمه و نهادهای مالی طراحی شده است.
اگر شما به عنوان سرمایه‌گذار فردی مقدار کمتری از این اوراق دارید، این فراخوان راه فروش شما نیست. در این حالت می‌توانید مثل همیشه از طریق کارگزاری خود اوراق را در بازار فرابورس بفروشید یا تا سررسید نگه دارید و اصل و سود آن را دریافت کنید.
زمان‌بندی فراخوان خرید اوراق دولتی
- ثبت سفارش فروش: شنبه 2 آبان 1405 از ساعت 9 تا 12
- اعلام نتیجه پذیرش به فرابورس: حداکثر دو روز کاری پس از روز ثبت سفارش
- انجام معامله خرید: سه‌شنبه 5 آبان 1405
ثبت سفارش فقط در همان سه ساعت روز شنبه امکان‌پذیر است و پیش یا پس از آن پذیرفته نمی‌شود.
مراحل ثبت سفارش فروش
۱. هماهنگی با کارگزاری عضو فرابورس
سفارش را خودتان مستقیم ثبت نمی‌کنید. باید یکی از شرکت‌های کارگزاری عضو فرابورس ایران سفارش را در سامانه فراسان ثبت کند. فرابورس رویه ثبت سفارش در این سامانه را به همه کارگزاری‌ها ابلاغ می‌کند، پس بهتر است پیش از روز شنبه با کارگزار خود تماس بگیرید و از جزئیات این رویه مطمئن شوید.
۲. آماده کردن اطلاعات سفارش
هر سفارش باید این اطلاعات را داشته باشد:
- نماد اوراق
- تعداد اوراق برای فروش
- قیمت پیشنهادی فروش هر ورقه به ریال
- نام فروشنده
- کد معاملاتی
۳. تهیه و بارگذاری درخواست فروش
تصویر درخواست فروش که شامل اطلاعات بالاست، باید مهر و امضا شود و در سامانه فراسان بارگذاری شود. سفارش بدون این مدرک کامل نیست.
۴. ثبت سفارش با اعتبار معتبر تا لغو
همه سفارش‌ها باید به صورت «معتبر تا لغو» یا Good Till Cancel ثبت شوند. یعنی سفارش تا زمانی که لغو یا اجرا نشده، در سامانه فعال می‌ماند.
۵. منتظر ماندن برای نتیجه
وزارت اقتصاد نتیجه را حداکثر ظرف دو روز کاری به فرابورس اعلام می‌کند. نتیجه را از طریق کارگزاری خود پیگیری کنید.
ثبت سفارش یعنی تعهد به فروش!
مهم‌ترین نکته این فراخوان این است که ثبت سفارش فروش به معنای قبول تعهد فروش است. اگر سفارش شما پذیرفته شود و در موعد مقرر از فروش اوراق خودداری کنید، طبق قوانین و مقررات مربوط از جمله قانون بازار اوراق بهادار با شما برخورد می‌شود.
بنابراین فقط اوراقی را برای فروش ثبت کنید که واقعا قصد فروش آن‌ها را دارید و تا روز معامله در اختیارتان می‌ماند.
احتمال پذیرش نشدن سفارش
وزارت اقتصاد در پذیرش یا رد تمام یا بخشی از سفارش‌ها اختیار کامل دارد. یعنی ممکن است:
- کل سفارش شما پذیرفته شود
- فقط بخشی از آن پذیرفته شود
- سفارش اصلا پذیرفته نشود
قیمت پیشنهادی شما در این تصمیم اثر دارد. اگر قیمت بالاتری از آنچه وزارت اقتصاد مناسب می‌داند پیشنهاد دهید، احتمال پذیرش کمتر می‌شود. اوراقی که فروخته نشوند در اختیار خودتان باقی می‌مانند و می‌توانید آن‌ها را تا سررسید نگه دارید یا در بازار بفروشید.
چه کسی اوراق را می‌خرد؟
خریدار از طرف دولت، ایستگاه معاملاتی مستقل بانک مرکزی است. یعنی معامله روز 5 آبان از طریق این ایستگاه انجام می‌شود.
جمع‌بندی “رده”
اگر دارنده عمده اوراق مرابحه عام یا اسناد خزانه اسلامی با سررسید تا پایان 1405 هستید و می‌خواهید زودتر از سررسید پول خود را دریافت کنید، روز شنبه 2 آبان از ساعت 9 تا 12 فرصت دارید از طریق کارگزاری عضو فرابورس سفارش فروش خود را در سامانه فراسان ثبت کنید. حداقل سفارش 5 میلیون ورقه است، درخواست مهر و امضا‌ء‌شده باید بارگذاری شود و ثبت سفارش به معنای تعهد فروش است. نتیجه حداکثر دو روز کاری بعد اعلام و معامله سه‌شنبه 5 آبان انجام می‌شود.
