شاید برای شما هم سؤال شده باشد که چرا بسیاری از بانکها بدون دریافت کارمزد یا با کارمزدی بسیار ناچیز، کارت هدیه صادر میکنند. در نگاه اول این کار چندان منطقی به نظر نمیرسد؛ زیرا تولید کارت، چاپ، شخصیسازی، نگهداری سامانهها و ارائه خدمات بانکی همگی برای بانک هزینه دارند.
با این حال، بانکها همچنان سالانه میلیونها کارت هدیه صادر میکنند و حتی گاهی در مناسبتهایی مانند نوروز، عید غدیر یا روز معلم، صدور این کارتها را با شرایط ویژه تبلیغ میکنند.
پس سؤال اصلی این است: اگر صدور کارت هدیه سود مستقیمی برای بانک ندارد، چرا بانکها چنین خدمتی را ارائه میدهند؟
پاسخ کوتاه این است که درآمد بانک از کارت هدیه، مستقیم نیست؛ بلکه از مزایای اقتصادی و بانکی این ابزار به دست میآید.
آیا صدور کارت هدیه واقعاً برای بانک رایگان است؟
وقتی گفته میشود کارت هدیه رایگان صادر میشود، منظور این نیست که بانک هیچ هزینهای بابت آن پرداخت نمیکند. در واقع، رایگان بودن معمولاً به این معناست که مشتری هزینهای بابت صدور کارت نمیپردازد یا مبلغ بسیار اندکی پرداخت میکند.
اما برای بانک، هر کارت هدیه هزینههایی دارد؛ از جمله:
- تولید کارت پلاستیکی (PVC)
- چاپ اطلاعات روی کارت
- صدور و فعالسازی کارت
- نگهداری سامانههای بانکی
- خدمات شعب
- پشتیبانی مشتریان
- هزینههای مرتبط با شبکه پرداخت
بنابراین، بانک زمانی حاضر است این هزینهها را بپردازد که در مقابل، منافع دیگری به دست آورد.
بانکها از کارت هدیه چگونه درآمد کسب میکنند؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، بانک از فروش خود کارت هدیه درآمد قابل توجهی ندارد. مهمترین مزایای اقتصادی این خدمت عبارتاند از:
- استفاده موقت از منابع مالی موجود روی کارتها
- جذب سپردههای بدون سود
- بهبود مدیریت نقدینگی
- جذب مشتریان جدید
- افزایش استفاده از خدمات بانکی
- تقویت برند بانک
در ادامه، هر یک از این موارد را بررسی میکنیم.
جذب منابع ارزانقیمت؛ مهمترین مزیت کارت هدیه
یکی از مهمترین اهداف بانکها، جذب منابع مالی است.
سپردههایی که بابت کارت هدیه وارد بانک میشوند معمولاً سودی دریافت نمیکنند و تا زمان استفاده از کارت در اختیار بانک باقی میمانند.
به همین دلیل، این منابع نسبت به بسیاری از سپردههای دیگر هزینه کمتری برای بانک دارند و به آنها منابع ارزانقیمت گفته میشود.
بانکها از این منابع برای مدیریت جریان نقدینگی و تأمین بخشی از نیازهای مالی خود استفاده میکنند.
به همین دلیل، حتی اگر صدور کارت هدیه برای بانک هزینه داشته باشد، همچنان میتواند از نظر اقتصادی بهصرفه باشد.
آیا تمام موجودی کارتهای هدیه خرج میشود؟
در عمل، همه کارتهای هدیه به طور کامل مصرف نمیشوند.
برخی افراد:
- کارت را گم میکنند.
- بخشی از موجودی را خرج میکنند.
- کارت را فراموش میکنند.
- موجودی اندکی روی کارت باقی میگذارند.
در بانکداری بینالمللی به این موجودیهای استفادهنشده Breakage گفته میشود.
البته در ایران نحوه تعیین تکلیف این مبالغ تابع مقررات بانک مرکزی و شرایط هر بانک است و بانکها نمیتوانند آزادانه این مبالغ را به عنوان درآمد شناسایی کنند. با این حال، وجود چنین موجودیهایی از نظر اقتصادی برای بانکها اهمیت دارد.
کارت هدیه چگونه به جذب مشتری جدید کمک میکند؟
کارت هدیه فقط یک ابزار پرداخت نیست؛ بلکه نوعی ابزار بازاریابی نیز محسوب میشود.
فرض کنید فردی برای اولین بار یک کارت هدیه از بانک الف دریافت میکند. حتی اگر قبلاً مشتری آن بانک نبوده باشد، هنگام استفاده از کارت با خدمات، نام و برند آن بانک آشنا میشود.
این آشنایی میتواند در آینده احتمال انتخاب همان بانک برای افتتاح حساب یا استفاده از سایر خدمات را افزایش دهد.
به همین دلیل، بسیاری از بانکها کارت هدیه را بخشی از استراتژی جذب مشتری خود میدانند.
فروش سایر خدمات بانکی؛ مزیتی که کمتر دیده میشود
صدور کارت هدیه باعث افزایش مراجعه مشتریان به شعب بانک میشود.
در همین مراجعه ممکن است مشتری:
- حساب جدید افتتاح کند.
- اینترنتبانک یا همراهبانک فعال کند.
- درخواست کارت بانکی بدهد.
- از تسهیلات یا سایر خدمات بانک استفاده کند.
- محصولات مالی یا بیمهای بانک را خریداری کند.
به این روش، فروش متقاطع (Cross-selling) گفته میشود؛ یعنی ارائه خدمات دیگر به مشتری در کنار خدمت اصلی.
چرا برخی بانکها کارت هدیه را رایگان صادر میکنند اما برخی دیگر کارمزد میگیرند؟
همه بانکها سیاست یکسانی ندارند.
برخی بانکها برای جذب مشتری یا اجرای کمپینهای تبلیغاتی، صدور کارت هدیه را رایگان انجام میدهند.
در مقابل، برخی دیگر بخشی از هزینههای صدور کارت را از طریق کارمزد دریافت میکنند.
عوامل مؤثر بر این تصمیم عبارتاند از:
- سیاستهای داخلی بانک
- هزینههای عملیاتی
- شرایط رقابتی بازار
- برنامههای بازاریابی
- تغییرات مقررات
به همین دلیل ممکن است در یک بازه زمانی، یک بانک صدور کارت هدیه را رایگان انجام دهد و همان بانک در زمان دیگری بابت آن کارمزد دریافت کند.
آیا صدور رایگان کارت هدیه به معنای ضرر بانک است؟
خیر.
اگرچه بانک برای صدور هر کارت هزینههایی متحمل میشود، اما مزایایی مانند:
- جذب منابع مالی
- افزایش نقدینگی
- جذب مشتریان جدید
- فروش سایر خدمات
- تقویت برند
میتواند این هزینهها را جبران کند.
به همین دلیل، صدور رایگان کارت هدیه را باید نوعی سرمایهگذاری در جذب مشتری و مدیریت منابع مالی دانست، نه یک خدمت زیانده.
مزایا و معایب صدور رایگان کارت هدیه برای بانکها
| مزایا | معایب |
|---|---|
| جذب منابع مالی بدون سود | هزینه تولید کارت |
| بهبود مدیریت نقدینگی | هزینه چاپ و شخصیسازی |
| افزایش شناخت برند | هزینه پشتیبانی |
| جذب مشتریان جدید | هزینههای شبکه پرداخت |
| فروش سایر خدمات بانکی | هزینههای عملیاتی شعب |
جمعبندی
رایگان بودن صدور کارت هدیه به این معنا نیست که بانک از این خدمت درآمدی ندارد یا بدون دلیل هزینه میکند.
بانکها از طریق منابع مالی موجود روی کارتهای هدیه، جذب سپردههای کمهزینه، افزایش نقدینگی، توسعه برند و فروش سایر خدمات بانکی، منافع اقتصادی قابل توجهی به دست میآورند. به همین دلیل، صدور کارت هدیه برای بسیاری از بانکها نه یک هزینه اضافی، بلکه بخشی از استراتژی جذب مشتری و مدیریت منابع مالی محسوب میشود.
سوالات متداول
آیا بانک از صدور کارت هدیه سود میکند؟
بهطور مستقیم معمولاً خیر؛ اما بانک از منابع مالی موجود روی کارتها، جذب مشتری و فروش سایر خدمات بانکی سود میبرد.
چرا برخی بانکها بابت کارت هدیه کارمزد دریافت میکنند؟
دریافت یا عدم دریافت کارمزد به سیاستهای هر بانک، هزینههای عملیاتی و برنامههای بازاریابی آن بستگی دارد.
اگر موجودی کارت هدیه استفاده نشود چه میشود؟
موجودی کارت هدیه تابع شرایط و ضوابط همان بانک و مقررات بانک مرکزی است. در بسیاری از موارد تا پایان اعتبار کارت قابل استفاده است و پس از آن، نحوه تعیین تکلیف موجودی بر اساس قوانین مربوطه انجام میشود.
آیا کارت هدیه سود بانکی دارد؟
خیر. موجودی کارت هدیه مانند سپرده سرمایهگذاری نیست و سودی به آن تعلق نمیگیرد.
کارت هدیه بهتر است یا انتقال وجه؟
اگر هدف شما هدیه دادن مبلغی به شخص دیگری باشد، کارت هدیه گزینه مناسبتری است؛ زیرا علاوه بر ظاهر مناسب برای هدیه، گیرنده میتواند مانند یک کارت بانکی از آن برای خرید یا پرداخت استفاده کند.
کارت هیچ کارمزد مستقیمی نداشته باشد، بانک از طریق سود سرمایهگذاری وجوه، مبالغ خرجنشده، و کارمزدهای غیرمستقیم منفعت میبرد.
بانک ها از هر راهی خون مردم تو شیشه کردن
با توجه به موارد ذکرشده بانک ملی براز صدور کارت هدیه توسط دستگاه مبدغ ۲۳۰۰ کارمزد دریافت می کند علاوه براینکه از مانده پول دربانک استفاده نی کند ولین کارمزد باعث بی میلی مردم برای استفاده از کارت هدیه می شود
وهزینه چاپ اسکناس و…. را افزایش می دهد
عالی
با سلام احسنت جالب بود