آموزش ثبت نام در بورس تهران | بورس به زبان ساده

+مدارک موردنیاز برای دریافت کد بورسی

ثبت‌نام در بورس چه مراحلی دارد؟ این روزها شاید شما هم مانند بسیاری از افراد دیگر به‌دنبال پاسخ این سؤال باشید. به‌ویژه که با عرضه صندوق‌های ETF دولتی و آزادسازی سهام عدالت تقریباً برای همه ما ایرانی‌ها لازم شده است کد بورسی داشته باشیم و در سامانه سجام تأیید هویت شویم. در ادامه این مطلب می‌خواهیم ببینیم ثبت‌نام در بورس چه مراحلی دارد و برای این کار به چه مدارکی نیاز است.

مراحل گام به گام ورود به بورس

ثبت نام در بورس دو مرحله کلی دارد: اول ثبت‌نام در سامانه سجام و تکمیل مراحل احراز هویت و  دوم افتتاح حساب در یکی از کارگزاری‌های مورد تأیید سازمان بورس و اوراق بهادار.

قدم اول برای ثبت نام در بورس دریافت کد سجام است. سجام یا «سامانه جامع اطلاعات مشتریان» سامانه‌ای است که شرکت سپرده‌گذاری مرکزی برای ارائه خدمات یکپارچه به سهامداران ایجاد کرده و دریافت خدمات شرکت سپرده‌گذاری مرکزی (شرکتی که وظیفه ثبت و نگهداری و انتقال مالکیت اوراق بهادار را به عهده دارد) مشروط به ثبت‌نام در این سامانه است.

 

گام اول | ثبت‌نام در سجام

قبلاً و در همین لینک زیر، در «رده» درباره ثبت‌نام در سجام مفصل گفته‌ایم و راهنمای گام به گام ارائه داده‌ایم که می‌توانید با کلیک روی همین لینک، مشاهده کنید، اما به‌طور خلاصه روال کار این است که به سایت سجام مراجعه کنید و بعد از تکمیل مراحل ثبت‌نام و احراز هویت که چندان سخت هم نیست، یک کد پیگیری ده‌رقمی دریافت کنید. مرحله احراز هویت هم به دو شیوه حضوری (مراجعه به یکی از دفترهای پیشخوان منتخب با همان کد ده رقمی) و غیرحضوری (با استفاده از درگاه‌های تأییده شده سازمان بورس) امکان‌پذیر است.

مدارک لازم برای ثبت نام در بورس و دریافت کد بورسی اشخاص حقیقی

خیلی خلاصه بدانید که مدارک لازم برای دریافت کد بورسی خیلی ساده و دم‌دست است و شامل این‌هاست:

  1. تصویر صفحه اول شناسنامه
  2. تصویر کارت ملی
  3. تصویر آخرین مدرک تحصیلی
  4. اطلاعات کامل بانکی شامل شماره حساب، نام شعبه و شماره شبا
  5. اطلاعات کارت‌بانکی و رمز دوم برای پرداخت هزینه ثبت‌نام آنلاین در سجام

برای اینکه زیادی مراحل ثبت نام در بورس و احراز هویت را تکرار نکنیم، اطلاعات بیشتر و کامل‌تر را در لینک زیر بخوانید:

چگونه در سجام ثبت‌نام کنیم | راهنمای گام به گام

 

دریافت کد بورسی

بعد از تکمیل احراز هویت حضوری یا غیرحضوری، در مدت کوتاهی که شرکت سپرده‌گذاری مرکزی مدارک را تأیید کرد، کد بورسی شامل ۳ حرف اول نام خانوادگی و ۵ عدد تصادفی است که برای هر شخص منحصربه‌فرد صادر و به شماره همراه ارسال می‌شود که همانند شماره ملی شما در تمامی فعالیت‌های مرتبط با بورس و اوراق بهادار است و با داشتن آن، دیگر نیازی به تایید یا احراز هویت مجدد نیست.

اما شرکت‌ها باید چه مراحلی را برای حضور در بورس طی کنند؟ اولین گام همان سجامی شدن و سپس دریافت کد بورسی است.

مدارک لازم برای دریافت کد بورسی اشخاص حقوقی و شرکت‌ها

مدارک موردنیاز به نسبت اشخاص حقیقی سختگیرانه‌تر است که خب قابل درک است. فقط مدارک نماینده شرکت هم به این فهرست اضافه می‌شود:

  1. تصویر روزنامه رسمی آگهی تأسیس شرکت
  2. تصویر روزنامه رسمی آگهی کلیه تغییرات
  3. تصویر اساسنامه شرکت
  4. کپی شناسنامه و کارت ملی اعضای هیأت مدیره
  5. تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقوقی و تعهدنامه
  6. تکمیل فرم توافقنامه معاملات اینترنتی
  7. دریافت و تکمیل فرم قرارداد معاملات برخط و پاسخ به سوالات آزمون معاملات برخط
  8. ارائه نامه درخواست دریافت کد معاملاتی در سربرگ شرکت
  9. معرفی و مدارک هویتی نماینده شرکت

 

گام دوم | ثبت نام در کارگزاری بورس

در حال حاضر ۱۰۸ کارگزاری در ایران فعالیت می‌کنند که به روش‌های مختلف می‌توانید در این کارگزاری‌ها ثبت‌نام کنید. ساده‌ترین راه برای افتتاح حساب در کارگزاری این است که به یکی از شعبه‌های آن کارگزاری مراجعه کنید و با راهنمایی کارمند کارگزاری فرم‌های مربوط به ثبت‌نام را پر کنید. در مراجعه حضوری به شعبه کارگزاری هم باید اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی همراه‌تان باشد.

بعضی از کارگزاری‌ها هم این امکان را فراهم کرده‌اند که از طریق سایت اینترنتی‌شان ثبت‌نام اولیه را انجام دهید و سپس برای تأیید هویت به یکی از شعبه‌های آن کارگزاری مراجعه کنید. بعضی از کارگزاری‌ها هم که می‌خواهند مشتریان بیشتری جذب کنند، با تعدادی از دفترهای پیشخوان دولت قرارداد بسته‌اند و این امکان را فراهم کرده‌اند که مشتری مرحله احراز هویت کارگزاری را با مراجعه به یکی از دفترهای پیشخوان منتخب انجام دهد.

اما اگر بخواهید در یکی از کارگزاری‌هایی که زیرمجموعه یکی از بانک‌های کشورند ثبت‌نام کنید، می‌توانید به یکی از شعبه‌های این بانک‌ها مراجعه کنید و به کارمند بانک بگویید که قصد دارید در کارگزاری آن بانک ثبت‌نام کنید.

در حال حاضر ۱۹ بانک کشور کارگزاری دارند که با جست‌وجو در گوگل می‌توانید سایت کارگزاری هر بانکی را که بخواهید پیدا کنید و با آن کارگزاری آشنا شوید. روال کار هم معمولا به این صورت است که باید یک حساب عادی یا یک حساب ویژه معاملات سهام در بانک مورد نظر باز کنید و فرم‌های مربوط به بورس را پر کنید.

از هر کدام از این روش‌ها که برای افتتاح حساب در یکی از کارگزاری‌ها اقدام کرده باشید، معمولاً یکی دو روز پس از انجام مراحل ثبت‌نام، پیامکی حاوی نام کاربری و رمز عبور سامانه معاملات آنلاین کارگزاری را دریافت خواهید کرد.

نکته‌های کنکوری | شیوه انتخاب کارگزاری

  • هنگام انتخاب کارگزاری توجه داشته باشید که در چند سال اخیر تعدادی از کارگزاری‌ها فعال‌تر به شیوه‌های مختلف به دنبال جذب مشتریان جدید بوده‌اند. مثلاً بعضی از کارگزاری‌ها در قالب باشگاه مشتریان خدمات جانبی از قبیل آموزش بورس و تخفیف کارمزد ارائه می‌دهند و بعضی کارگزاری‌های دیگر هم امکان خرید اعتباری پیشنهاد می‌کنند.
  •  این روزها با افزایش تعداد سهامداران و بالا رفتن حجم معاملات روزانه در بورس مشکلاتی برای سامانه‌های آنلاین بعضی از کارگزاری‌ها پیش آمده است. پس بهتر است دنبال کارگزاری‌هایی باشید که سامانه آنلاین‌شان مشکلات کمتری داشته باشد.
  • نکته دیگر اینکه ثبت‌نام در کارگزاری مانند افتتاح حساب بانکی محدودیت ندارد و هر زمان که بخواهید می‌توانید نزد کارگزاری دیگری بروید و در آنجا حساب باز کنید. حتی می‌توانید کارگزار ناظر سهام‌تان را تغییر بدهید و سهم‌تان را از یک کارگزاری به کارگزاری دیگر منتقل کنید.
  • ثبت نام در کارگزاری دوم و سوم و… به معنای صدور مجدد کد بورسی نیست و بعد از صادر شدن کد بورسی، معمولا فرایند ثبت‌نام در کارگزاری جدید ساده‌تر می‌شود. اگر کد بورسی داشته باشید، بعضی از کارگزاری‌ها ظرف چند ساعت ثبت‌نام‌تان را تکمیل و برایتان نام کاربری و رمز عبور صادر می‌کنند.

 

کارمزد معاملات بورسی به چه صورت است؟

کارگزاری‌ها از طریق واسطه‌گری معاملات بورسی درآمد به دست می‌آورند. چون امکانات معاملات برخط (آنلاین) در اختیار قرار می‌دهند و هزینه آن را با عنوان «کارمزد» از مشتریان دریافت می‌کنند. این رقم اگرچه کوچک است ولی وقتی ضرب در تعداد مشتریان بورسی و البته تعداد معاملات شود، با عدد بزرگ و سرسام‌آوری مواجه می‌شویم که هوش از سر می‌رباید.

رقم کارمزد و شیوه محاسبه‌اش در بورس، فرابورس و در هنگام خرید سهام یا فروش سهام متفاوت است و جدول پیچیده‌ای دارد که چند درصد این کارمزد دقیقا به چه بخشی اختصاص دارد. ولی خلاصه و ساده‌اش می‌شود حدود این عددها!

  • جمع کارمزد معاملات بابت خرید سهام معادل ۰٫۴۶۴ درصد قیمت خرید است که از موجودی شما کسر می‌شود.
  • جمع کارمزد معاملات فروش سهام معادل ۰٫۵۷۵ درصد قیمت فروش است که در هنگام فروش جزو رقم معامله محاسبه و کسر می‌شود.

معاملات در بورس مالیات دارد؟

مالیات فقط در زمان فروش سهام گرفته می‌شود (اختلاف درصد بالا به همین دلیل است) و در زمان خرید، مالیاتی از شما دریافت نمی‌شود. این هم به دلیل حمایت و تشویق به سرمایه‌گذاری در بورس اعمال می‌شود.