خیر؛ اصل پولی که به‌عنوان قرض دریافت می‌کنید، به‌خودی‌خود درآمد محسوب نمی‌شود و صرف دریافت آن باعث تعلق مالیات بر درآمد نمی‌شود. در رسیدگی مالیاتی نیز صرف واریز وجه به حساب بانکی، به‌تنهایی به معنی وجود درآمد نیست و باید ماهیت واقعی تراکنش بررسی شود.
بنابراین اگر مبلغی از شخص دیگری قرض گرفته‌اید و همان مبلغ را بعداً به او برمی‌گردانید، اصل این مبالغ درآمد شما نیست. با این حال، اگر تراکنش‌های بانکی شما مورد بررسی قرار بگیرد، ممکن است لازم باشد قرضی بودن وجه و غیر‌درآمدی بودن تراکنش را با مدارک و مستندات اثبات کنید.
برای اثبات قرضی بودن پول چه مدارکی لازم است؟
اگر مبلغ قرضی در حساب بانکی شما گردش داشته باشد، بهتر است اسناد و مدارکی داشته باشید که نشان دهد این وجه بابت قرض دریافت شده است. بسته به شرایط، این مدارک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- قرارداد یا رسید مکتوب قرض؛
- رسید یا مستند انتقال وجه؛
- مدارک مربوط به پرداخت قبلی یا بازپرداخت قرض؛
- اسناد و مدارکی که ارتباط بین واریز و بازپرداخت وجه را نشان دهد؛
- توضیحات درج‌شده در زمان انتقال وجه، مانند «پرداخت قرض» یا «بازپرداخت قرض».
هرچه ارتباط میان دریافت وجه، دلیل دریافت آن و بازپرداخت مبلغ روشن‌تر باشد، توضیح ماهیت تراکنش در صورت رسیدگی مالیاتی ساده‌تر خواهد بود.
آیا وام بانکی مالیات دارد؟
دریافت اصل وام بانکی را نباید با درآمد مشمول مالیات یکی دانست. وام، وجهی است که بانک در قالب تسهیلات در اختیار مشتری قرار می‌دهد و متقاضی متعهد به بازپرداخت آن است.
البته مقررات مالیاتی برای اعطای برخی تسهیلات بانکی به اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل وجود دارد. طبق تبصره ۱ ماده ۱۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم، اعطای تسهیلات بانکی به این اشخاص، در شرایط مقرر، به اخذ گواهی‌های مالیاتی مربوط از جمله گواهی پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی‌شده و گواهی مربوط به صورت‌های مالی منوط است.
اگر پول قرضی را با سود پس بگیرم چه می‌شود؟
اگر شخصی پولی را به دیگری قرض دهد و هنگام بازپرداخت، مبلغی بیشتر از اصل قرض دریافت کند، باید ماهیت آن مبلغ اضافه به‌صورت جداگانه بررسی شود. بنابراین نمی‌توان تمام مبلغ دریافتی را صرفاً به دلیل اینکه با عنوان «بازپرداخت قرض» منتقل شده، غیر‌درآمدی دانست.
نکته مهم درباره گردش حساب بانکی
بالا بودن گردش حساب به‌تنهایی به معنی درآمد یا بدهی مالیاتی نیست. در رسیدگی به تراکنش‌های بانکی، باید مشخص شود هر تراکنش بابت چه فعالیتی انجام شده است. دستورالعمل سازمان امور مالیاتی نیز صراحت دارد که برخی تراکنش‌ها، از جمله قرض و ودیعه دریافتی و پرداختی، در صورت احراز ماهیت آن‌ها، درآمد محسوب نمی‌شوند.
به همین دلیل، اگر مبالغ قابل‌توجهی به‌عنوان قرض دریافت می‌کنید، مستندات مربوط به آن را نگه دارید و تا حد امکان دلیل انتقال وجه را در اسناد بانکی مشخص کنید.
جمع‌بندی
پول قرضی به‌خودی‌خود درآمد نیست و صرف دریافت آن موجب تعلق مالیات بر درآمد نمی‌شود. در رسیدگی مالیاتی، ملاک، ماهیت واقعی تراکنش است و «قرض و ودیعه دریافتی و پرداختی» در دستورالعمل رسیدگی به تراکنش‌های بانکی در زمره موارد غیر‌درآمدی ذکر شده است.
با این حال، برای مبالغ قابل‌توجه بهتر است قرارداد، رسید، سوابق انتقال وجه و سایر مدارکی را که قرضی بودن پول را نشان می‌دهد نگهداری کنید تا در صورت رسیدگی، امکان اثبات ماهیت غیر‌درآمدی تراکنش وجود داشته باشد.
