تحول دیجیتال در سازمان امور مالیاتی کشور با پیاده‌سازی سامانه سنیم (سامانه نرم‌افزاری یکپارچه مالیاتی) به نقطه عطف خود رسیده است. برخلاف تصور عمومی، سنیم یک سایت یا درگاه ثبت‌نام ساده نیست؛ بلکه یک سیستم جامع پایگاه داده و نرم‌افزار حسابرسی داخلی است که مدیریت تمام پرونده‌های مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی را در کل کشور بر عهده دارد.
سامانه سنیم چیست و چگونه کار می‌کند؟
سامانه سنیم نقش هسته پردازش را در سیستم مالیاتی ایفا می‌کند. این سامانه با گردآوری داده‌ها از سامانه‌های جانبی (نظیر سامانه مؤدیان، بانک مرکزی، ثبت اسناد، گمرک و مبارزه با فرار مالیاتی)، تمام اطلاعات شغلی و درآمدی مؤدی را تحلیل می‌کند.
ارتباط مؤدیان با سامانه سنیم کاملاً غیرمستقیم است. مؤدیان اطلاعات خود را در سامانه مؤدیان یا اظهارنامه‌ها ثبت می‌کنند؛ این اطلاعات وارد سنیم شده، پردازش می‌شود و خروجی آن (برگه‌های تشخیص، قطعی یا ابلاغیه‌ها) مجدداً روی درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی (my.tax.gov.ir) در دسترس مؤدی قرار می‌گیرد.
کارکردها و ابعاد فنی سامانه سنیم
-
تشکیل پرونده ۳۶۰ درجه مؤدی: تمام سوابق مالیات بر درآمد عملکرد، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق، نقل‌وانتقالات املاک و سهام، و مالیات‌های تکلیفی تحت یک شناسه ملی یا کد ملی یکپارچه می‌شود.
-
پردازش و الگوریتم‌های هوشمند سامانه مؤدیان: سنیم داده‌های فاکتورهای الکترونیکی صادرشده در سامانه مؤدیان را تطبیق داده و نسبت خریدهای تأییدشده به فروش را محاسباتی می‌کند تا پیش‌نویس اظهارنامه‌ها به صورت سیستمی استخراج شوند.
-
مدیریت فرایند رسیدگی و اصلاحات ماده ۲۳۸ ق.م.م: برای جلوگیری از اطاله دادرسی، امکان ثبت توافقات مأموران مالیاتی و مؤدیان مستقیماً در نرم‌افزار سنیم فراهم شده است تا پرونده‌ها بدون ارجاع اجباری به هیأت‌های حل اختلاف تعیین تکلیف شوند.
-
محاسبه خودکار تبصره ماده ۱۰۰: سنیم با تحلیل تراکنش‌های بانکی، دستگاه‌های کارتخوان (POS) و درگاه‌های پرداخت، مالیات مقطوع عملکرد سالانه بسیاری از مشاغل را تعیین و در قالب فرم تبصره ۱۰۰ صادر می‌کند.
-
مدیریت ابلاغ الکترونیک: زمان باز کردن اوراق در کارپوشه یا سامانه
my.tax.gov.irمستقیماً در سنیم ثبت شده و تاریخ دقیق ابلاغ قانونی و مهلت‌های اعتراض ۳۰ روزه بر اساس آن محاسبه می‌شود.
تفاوت سامانه سنیم با سامانه مؤدیان و درگاه ملی
برای درک بهتر جایگاه سنیم، تفاوت سه سامانه اصلی سازمان امور مالیاتی در جدول زیر مشخص شده است:
| شاخص | سامانه سنیم (SANIM) | سامانه مؤدیان | درگاه ملی (my.tax.gov.ir) |
| نوع سامانه | موتور پردازش و اتوماسیون داخلی | بستر صدور و ارسال صورتحساب | پنجره واحد خدمات و ارتباط با مؤدی |
| کاربران | مأموران، ممیزان و کارشناسان سازمان | تمام اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول | تمام مؤدیان مالیاتی |
| ورودی اصلی | داده‌های تجمیعی بانک، گمرک، اظهارنامه | فاکتورهای فروش و خریدهای الکترونیکی | در خواست‌ها، اعتراضات، مشاهده اوراق |
| خروجی | برگه تشخیص، برگه قطعی، آرای هیأت‌ها | فاکتور تأییدشده، اعتبار مالیاتی | قبض پرداخت، برگه ابلاغ‌شده |
مراحل پیگیری و مشاهده اطلاعات سنیم برای مؤدیان
اگرچه امکان ورود مستقیم به سنیم وجود ندارد، برای مشاهده و پیگیری خروجی‌های پردازش‌شده در این سامانه باید مسیر زیر را طی کنید:
-
ورود به درگاه ملی: به نشانی
my.tax.gov.irمراجعه کرده و با کد ملی/شناسه ملی و رمز عبور وارد شوید. -
بررسی کارپوشه و اوراق ابلاغی: از بخش «پرونده‌های مالیاتی» یا «داشبورد کارپوشه»، لیست تمامی برگه‌های تشخیص و قطعی صادرشده توسط سنیم را مشاهده کنید.
-
ثبت اعتراض یا درخواست توافق: در صورت مغایرت محاسبات سنیم با اسناد مالی، می‌توانید اعتراض خود را به صورت آنلاین ثبت کنید تا جهت رسیدگی مجدد به مأمور مربوطه در سامانه سنیم ارجاع داده شود.
