اتصال کارت بانکی به کارت سوخت در سال ۱۴۰۵؛ آموزش ثبت‌نام و فعال‌سازی سهمیه بنزین

طرح هوشمندسازی مدیریت سوخت از طریق اتصال سهمیه بنزین به کارت‌های بانکی عضو شبکه شتاب، مبنای قانونی روشنی دارد: جزء (۲) بند (ت) تبصره (۳) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور. آیین‌نامه اجرایی این حکم در جلسه ۱۶ آذر ۱۴۰۴ هیئت وزیران تصویب و در ۲۵ آذر ۱۴۰۴ از سوی محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، به وزارت‌های نفت، اقتصاد و ارتباطات، سازمان برنامه و بودجه و مرکز افتا ابلاغ شد. دولت در سال ۱۴۰۵ نیز همان آیین‌نامه را تأیید کرده است. هدف اعلام‌شده، کاهش هزینه‌های اجرایی، افزایش شفافیت در توزیع سوخت یارانه‌ای و ساده‌سازی استفاده از سهمیه است؛ آن هم بدون حذف کارت‌های سوخت فعلی. بر اساس آیین‌نامه، اجرای مرحله نخست صرفاً شامل کارت سوخت بنزین می‌شود.

اجرای طرح که ابتدا برای اسفند ۱۴۰۴ برنامه‌ریزی شده بود، به گفته مرتضی زمانیان (معاون سیاست‌گذاری اقتصادی وزیر اقتصاد) به دلیل جنگ تحمیلی و نگرانی از حملات سایبری روی این بستر به تعویق افتاد. «آزمایش سرد» و «آزمایش گرم» طرح در خردادماه ۱۴۰۵ انجام شد و از تیرماه، سوخت‌گیری با کارت بانکی به‌صورت محدود و ایزوله در چند جایگاه منتخب تهران در حال آزمایش است. وزارت اقتصاد در ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ یک جایگاه برای اجرای آزمایشی سوییچ درخواست کرد و شرکت ملی پخش چهار جایگاه معرفی کرده است. با این حال تا امروز (مرداد ۱۴۰۵) اجرای سراسری طرح آغاز نشده و زمان قطعی آن اعلام نشده است.

کارت سوخت حذف نمی‌شود؛ سهمیه به کارت بانکی منتقل می‌شود

کارت سوخت قرار نیست حذف شود. عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش، بارها تأکید کرده است که کارت‌های سوخت فعلی حذف نمی‌شوند و سهمیه خودروها محفوظ می‌ماند؛ بازطراحی سامانه سوخت چهار ابزار سوخت‌گیری را پیش‌بینی کرده است: کارت سوخت، کارت بانکی، توکن و اپلیکیشن موبایل.

نکته کلیدی در تقسیم وظایف است. به گفته مرتضی زمانیان، در این طرح «کارت سوخت همچنان ابزار سوخت‌گیری» است و «کارت بانکی به‌عنوان ابزار محاسبه قیمت و یارانه» به کار می‌رود. هدف اصلی مرحله فعلی، شفاف‌سازی داده‌های مصرف و شناسایی استفاده‌کنندگان واقعی از یارانه سوخت است و هر تغییری در این فرآیند با حفظ سهمیه‌ها و قیمت‌های فعلی انجام می‌شود؛ یعنی برای کاربر عادی، روال جایگاه‌ها فعلاً تفاوتی نمی‌کند.

توجه مهم — مسیر ثبت‌نام تغییر کرده است: برخلاف سال‌های گذشته، سامانه و اپلیکیشن «دولت همراه» (mob.gov.ir) و کد دستوری «#۴*» دیگر خدمات ثبت‌نام و صدور کارت سوخت ارائه نمی‌دهند. در حال حاضر مسیر رسمی ثبت درخواست کارت هوشمند سوخت، سامانه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به نشانی fcs.niopdc.ir با ورود از طریق «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» (my.gov.ir) است. همچنین طبق آیین‌نامه، ثبت کارت بانکی مورد نظر مالک برای استفاده از سهمیه سوخت نیز از طریق همین پنجره ملی خدمات دولت انجام خواهد شد.

سامانه ثبت درخواست کارت هوشمند سوخت — fcs.niopdc.ir

شرایط متقاضیان تبدیل کارت بانکی به کارت سوخت:

• مشخصات فردی مالک خودرو با صاحب کارت بانکی باید تطابق داشته باشد؛ کارت بانکی باید عضو شبکه شتاب و به نام مالک (یا بهره‌بردار ثبت‌شده) خودرو باشد.
• شماره تلفن همراهی که برای ورود به سامانه استفاده می‌کنید باید به نام همان فرد باشد؛ در غیر این صورت احراز هویت در پنجره ملی خدمات دولت انجام نمی‌شود.
• مفقود شدن، سرقت، خرابی، انقضا یا صادر نشدن کارت سوخت برای خودرو یا موتورسیکلت، از دلایل اصلی ثبت درخواست کارت جدید است.
• مالکانی که کارت سوخت فعال در سامانه هوشمند دارند، در صورت ثبت تقاضای صدور کارت المثنی، کارت اولیه آن‌ها ابطال (سوزانده) می‌شود.
• طبق آیین‌نامه اجرایی، امکان ثبت کارت بانکی «بهره‌بردار» خودرو علاوه بر کارت بانکی «مالک» نیز از طریق پنجره ملی خدمات دولت فراهم می‌شود.
• خودروهای عمومی (تاکسی، تاکسی‌های اینترنتی و ناوگان حمل‌ونقل) از این مسیر خارج‌اند و سهمیه آن‌ها بر اساس پیمایش شارژ می‌شود؛ این دارندگان باید مسیرهای اختصاصی ناوگان و دفاتر پلیس + ۱۰ را دنبال کنند.
• افرادی که سند مالکیت خودرویشان قولنامه‌ای است یا هنوز به نامشان منتقل نشده، امکان استفاده از سامانه‌های غیرحضوری را ندارند.

سامانه دولت همراه

مراحل تبدیل کارت‌بانکی به کارت سوخت

تا زمانی که «سوییچ سهمیه سوخت» به‌صورت سراسری راه‌اندازی نشود، اتصال سهمیه به کارت بانکی برای عموم فعال نیست؛ اما اگر کارت سوخت خودرویی که به نام شماست را گم کرده‌اید یا کارتتان منقضی شده، می‌توانید کارت هوشمند سوخت جدید را غیرحضوری درخواست کنید. مراحل به این ترتیب است:

• وارد سامانه ثبت درخواست کارت هوشمند سوخت به نشانی «fcs.niopdc.ir» شوید.
• گزینه «ورود از طریق پنجره واحد» را انتخاب کنید، شماره موبایل خود را وارد کنید و رمز یک‌بارمصرف پیامک‌شده را ثبت کنید.
• گزینه «ثبت درخواست کارت هوشمند سوخت» را انتخاب کنید.
• شناسه برگ سبز یا کد زیر بارکد کارت خودرو، نوع پلاک و شماره پلاک را وارد کنید.
• مشخصات وسیله نقلیه نمایش داده می‌شود؛ آن را بررسی و تأیید کنید.
• کد پستی محل سکونت مالک را وارد و احراز کنید.
• روش دریافت کارت را انتخاب کنید: «ارسال پستی» یا «دریافت حضوری» (صدور آنی).
• در صورت انتخاب دریافت حضوری، ناحیه شرکت ملی پخش را برای تحویل کارت انتخاب کنید.
• هزینه صدور را از طریق درگاه پرداخت بپردازید و درخواست را نهایی کنید.
• از منوی «پیگیری درخواست‌ها» از ثبت موفق درخواست مطمئن شوید؛ رمز کارت سوخت نیز پیامک می‌شود.

پس از راه‌اندازی کامل سوییچ سهمیه، مرحله انتخاب و تأیید شماره کارت بانکی عضو شتاب از طریق پنجره ملی خدمات دولت به همین فرآیند اضافه می‌شود و سهمیه روی کارت بانکی اعلام‌شده قابل استفاده خواهد بود.

چند خودرویی‌ها چه شرایطی دارند؟

آیین‌نامه اجرایی برای دارندگان چند خودرو تکلیف روشنی تعیین کرده است. اگر یک کارت بانکی — یا کد ملی مرتبط با آن — به چند خودرو تعلق داشته باشد، سهمیه به نسبت مساوی از همه آن خودروها کسر می‌شود. در خودروهای دارای چند مالک نیز سهمیه به حساب صاحب کارت بانکی ثبت‌شده منظور خواهد شد. به این ترتیب، ثبت اطلاعات همه خودروها ذیل کد ملی مالک ضروری است تا سهمیه هر خودرو به‌درستی محاسبه شود.

اتصال کارت‌ بانکی به کارت سوخت هزینه دارد؟

ثبت کارت بانکی برای دریافت سهمیه سوخت، خدمتی دولتی و رایگان است و بابت خودِ «اتصال سهمیه به کارت بانکی» هیچ مبلغی از مالکان دریافت نمی‌شود. اما این را با هزینه صدور کارت هوشمند سوخت اشتباه نگیرید: صدور کارت سوخت جدید یا المثنی در سامانه fcs.niopdc.ir مشمول پرداخت هزینه است (حدود ۱۰۰ هزار تومان در درگاه سامانه) و در مسیر حضوری پلیس + ۱۰ نیز تعرفه خدمات دفتر، مالیات و عوارض و هزینه صدور مجدد دریافت می‌شود.

امکان اصلاح اطلاعات خودرو وجود دارد؟

اطلاعات ثبت‌شده در سامانه قابل اصلاح است و مالکیت خودرو به‌صورت برخط از پایگاه‌های اطلاعاتی پلیس استعلام می‌شود؛ بنابراین در صورت خریدوفروش خودرو، مالک جدید می‌تواند با ورود اطلاعات شخصی خود در سامانه، نسبت به دریافت کارت سوخت خودروی خریداری‌شده اقدام کند. هرگونه مغایرت در کد ملی، شماره شاسی یا شماره پلاک، فرآیند صدور را متوقف می‌کند. افرادی که سند مالکیت خودرویشان قولنامه‌ای است یا هنوز به نام آن‌ها زده نشده، امکان استفاده از سامانه‌های غیرحضوری را ندارند و باید به پلیس + ۱۰ مراجعه کنند.

راه‌های تبدیل کارت بانکی به کارت سوخت

• ثبت درخواست از طریق سامانه کارت هوشمند سوخت (سریع‌ترین مسیر)

با مراجعه به سامانه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به نشانی fcs.niopdc.ir و ورود از «پنجره واحد خدمات دولت هوشمند» می‌توانید درخواست کارت هوشمند سوخت خود را ثبت کنید. شرکت ملی پخش طرح «صدور آنی کارت سوخت» را که از بهمن ۱۴۰۴ به‌صورت آزمایشی در تهران آغاز شده بود، تا تیر ۱۴۰۵ در ۱۲۰ ناحیه از ۲۴۰ ناحیه کشور عملیاتی کرده است. در حال حاضر سه مسیر پیش روی متقاضیان است: ثبت درخواست در دفاتر پلیس + ۱۰ (زمان تحویل حدود ۴۵ روز)، ثبت در سامانه FCS با انتخاب ارسال پستی (۷ تا ۱۰ روز کاری) و ثبت در سامانه FCS با انتخاب تحویل حضوری که کارت در کمتر از ۲۴ تا ۴۸ ساعت در ناحیه منتخب تحویل داده می‌شود.

• ثبت کارت بانکی از طریق پنجره ملی خدمات دولت

طبق ماده ۳ آیین‌نامه اجرایی، وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است امکان ثبت کارت بانکی مورد نظر مالک خودرو — و همچنین کارت بانکی بهره‌بردار — را برای استفاده از سهمیه سوخت، از طریق پنجره ملی خدمات دولت (my.gov.ir) فراهم کند. این بخش به راه‌اندازی سوییچ سهمیه سوخت گره خورده است و تا اعلام رسمی وزارت اقتصاد، برای عموم مالکان فعال نشده است. توجه کنید که سامانه و اپلیکیشن «دولت همراه» و کد دستوری «#۴*» دیگر خدمات کارت سوخت ارائه نمی‌دهند و مسیرهای قدیمی مبتنی بر mob.gov.ir منسوخ شده‌اند.

اطلاعات موردنیاز ثبت‌نام:

• کد ملی و تاریخ تولد مالک، و شماره تلفن همراه به نام او
• اطلاعات شناسایی وسیله نقلیه (شناسه برگ سبز یا شماره سریال هشت‌رقمی مندرج در بارکد کارت خودرو، نوع پلاک و شماره پلاک)
• کد پستی و نشانی دقیق محل سکونت مالک (برای ارسال پستی کارت)
• بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر و مدارک هویتی مالک (در مسیر حضوری پلیس + ۱۰)
• انتخاب شماره ۱۶ رقمی یکی از کارت‌های بانکی عضو شتاب که بر اساس کد ملی به‌صورت خودکار نمایش داده می‌شود (صرفاً شش رقم اول و چهار رقم آخر کارت نمایش داده می‌شود) — مربوط به مرحله اتصال سهمیه

زمان اجرای طرح اتصال کارت سوخت به کارت بانکی

مهلت قانونی تعیین‌شده در بودجه ۱۴۰۴ در آذرماه همان سال به پایان رسید، بدون آنکه طرح وارد فاز عملیاتی شود؛ به همین دلیل دیوان محاسبات کشور رسیدگی به «ترک فعل» دستگاه‌های مسئول را آغاز و پرونده را به دادسرای دیوان ارسال کرد. در سال ۱۴۰۵ روند پیش رفته اما همچنان در مرحله آزمایشی است: آزمایش سرد و گرم در خرداد انجام شد، سوخت‌گیری با کارت بانکی از تیرماه در چند جایگاه منتخب تهران به‌صورت محدود و ایزوله در جریان است و یاسر میرزایی، معاون سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، از توسعه طرح به جایگاه‌های بیشتر تهران در مردادماه — مشروط به موفقیت آزمون‌های فنی — خبر داده است. در سوی دیگر، حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور، از «مقاومت‌های مدیریتی ناشی از ترس از تبعات امنیتی احتمالی» به‌عنوان یکی از موانع اجرای کامل طرح یاد کرده است. شرکت ملی پخش نیز اعلام کرده از نظر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آماده است و توپ در زمین وزارت امور اقتصادی و دارایی برای راه‌اندازی سوییچ سهمیه است.

در صورت راه‌اندازی سوییچ سهمیه و فراهم شدن فرآیندهای بانکی مرتبط، نکات و جزئیات دقیق آن در همین صفحه از «رده» بروز خواهد شد.