نگهداری ارز؛ کدام روش سود بیشتری برای اسکناسهای ارزی شما میسازد؟
اقتصاد ایران طی سالهای طولانی با نرخهای بالای تورم دستوپنجه نرم کرده است؛ تورم بالا در عمل موجب آبشدن داراییهای نقدی میشود و همین موضوع باعث شده است که بخش قابلتوجهی از جامعه برای حفظ ارزش سرمایه خود به سمت داراییهای سرمایهای حرکت کنند. دو نمونه رایج این داراییها، خرید ارزهای خارجی مانند دلار و یورو و همچنین تهیه طلا بهصورت فیزیکی یا از طریق ابزارهای سرمایهگذاری در بورس است. در «رده» بارها درباره این داراییها سخن گفتهایم و حتی مقایسههای جامعی میان آنها ارائه کردهایم. اما هدف ما در این مطلب توصیه به خرید یا انتخاب یک دارایی خاص نیست؛ بلکه تمرکز اصلی بر بُعد دیگری یعنی نحوه نگهداری این نوع دارایی است. در این مقاله بهطور مشخص به موضوع نگهداری ارز خارجی میپردازیم و جنبههای مختلف آن را بررسی میکنیم.
نکات مهم در تعیین نحوه نگهداری ارز خارجی خریداریشده
در ادامه میخواهیم بررسی کنیم وقتی ارز خارجی خریداری کردهاید و قصد نگهداری آن را دارید، لازم است به چه نکاتی توجه کنید.
| معیار | توضیح |
| امنیت | هرچه سطح امنیت محل نگهداری بالاتر باشد، ریسک سرقت یا از دسترفتن ارز کمتر است و ارزش سرمایهات بدون دغدغه حفظ میشود. |
| سهولت در دسترسی به ارز | امکان برداشت یا استفاده سریع از ارز باعث میشود در موقعیتهای حساس، از تغییرات بازار جا نمانی و تصمیمگیری مالی بهموقع داشته باشی. |
| مدت زمان نگهداری | اگر قرار است ارز را طولانیمدت نگه داری، انتخاب محل امنتر و باثبات، سود نهایی و آرامش ذهنی بیشتری ایجاد میکند. |
| هزینه نگهداری | هرچه هزینههای جانبی (صندوق امانات، نگهداری شخصی، نقلوانتقال و…) کمتر باشد، بازده سرمایهگذاریات بیشتر میشود. |
| کسب سود همراه با نگهداری | اگر محل نگهداری امکان سود جانبی (مثل سپردهگذاری) داشته باشد، ارزت در زمان نگهداری هم برایت بازدهی کسب میکند. |
راههای مناسب برای نگهداری اسکناسهای ارز خریداریشده
برای نگهداری ارزهای خریداری شده، به طور کلی 4 روش اصلی وجود دارد که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در ادامه این روشها را با هم بررسی میکنیم تا بتوانید بهترین تصمیم را برای این نوع دارایی بگیریم.
| ردیف | روش نگهداری | مزایا | معایب |
| ۱ | نگهداری در منزل (گاوصندوق شخصی) | دسترسی سریع و راحت به اسکناسها در مواقع ضروری | ریسک بالای سرقت، خطر آسیب دیدن اسکناس (آتشسوزی و…) |
| ۲ | صندوق امانات بانکی | امنیت فیزیکی بسیار بالا، حفظ حریم خصوصی اشخاص | نیاز به پرداخت هزینه اولیه و اجارهبهای سالانه به بانک |
| ۳ | سپرده ارزی | امنیت تضمینشده، دریافت سود ارزی روی اصل پول، حذف ریسک نگهداری فیزیکی | دسترسی محدود به ساعات کاری بانک، احتمال کسر سود در صورت برداشت پیش از موعد |
توجه: ارزهای دیجیتال مانند تتر (USDT) نوعی دیگر از سرمایهگذاری مبتنی بر ارز هستند، اما موضوع این مقاله محسوب نمیشوند. تمرکز ما در اینجا بر نگهداری اسکناسهای ارز خارجی خریداریشده است.
دیدگاه “رده” به انتخاب بهترین روش نگهداری اسکناس ارزی چیست؟
در بخش قبلی سه روش برای نگهداری اسکناس ارزی خریداریشده معرفی کردیم. حالا سؤال مهم این است که کدام روش برای ما مناسبتر است و حتی میتواند منفعت بیشتری ایجاد کند. برای پاسخ به این سؤال، بهتر است ابتدا یک موضوع را برای خودمان روشن کنیم: چه مدت قصد نداریم از این اسکناسها استفاده کنیم؟ پاسخ به همین سؤال نقش مهمی در انتخاب روش نگهداری دارد.
اگر کسی ارز خود را فقط برای مدت کوتاهی، مثلاً چند هفته، نگهداری میکند، منطقی است که آن را نزد خود نگه دارد. در صورتی هم که از قبل صندوق امانات در اختیار داشته باشد، میتواند اسکناسها را در آن قرار دهد. اما در بسیاری از موارد، افراد ارز را برای دورههای طولانیتر نگهداری میکنند؛ مثلاً یک سال یا حتی بیشتر. در این شرایط، گزینههای بیشتری برای تصمیمگیری وجود دارد.
از دیدگاه ما، نگهداری داراییهای سرمایهای قابل حمل مانند اسکناس ارزی یا طلا در منزل کار درستی نیست. بنابراین عملاً دو گزینه اصلی باقی میماند: نگهداری در صندوق امانات یا افتتاح سپرده ارزی.
نگهداری اسکناس در صندوق امانات امنیت فیزیکی دارایی شما را تا حد زیادی تضمین میکند، اما بازده سرمایهگذاری در این حالت صرفاً به تغییرات نرخ ارز وابسته خواهد بود. علاوه بر این، باید هزینههایی مانند ودیعه اولیه و کارمزد سالانه صندوق امانات را نیز پرداخت کنید. (در سایت رده مقالهای کامل درباره صندوق امانات منتشر شده است.)
در کنار این روش، افتتاح سپرده ارزی نیز گزینه دیگری است. در این حالت، ارز شما در حساب بانکی نگهداری میشود و علاوه بر حفظ دارایی، مشمول دریافت سود نیز خواهید شد. بانکها معمولاً سپردههای مدتدار ارزی برای دلار، یورو و درهم ارائه میکنند. بنابراین شما هم از تغییرات نرخ ارز منتفع میشوید و هم سود سپرده بانکی دریافت میکنید. (مقاله سپرده ارزی را مطالعه کنید.)
از نظر دسترسی، هر دو روش یعنی صندوق امانات و سپرده ارزی تقریباً شرایط مشابهی دارند؛ زیرا برداشت ارز در هر دو حالت وابسته به ساعات کاری بانک است.
تنها نکته مهم این است که اگر مبلغ ارز شما بالا باشد و قصد برداشت از حساب بانکی را داشته باشید، باید به قوانین مربوط به مبارزه با پولشویی توجه کنید. معمولاً برای برداشت روزانه معادل 10 هزار یورو بوده و بهتر است از قبل بانک را مطلع کنید، حتی اگر این اطلاعرسانی بهصورت تلفنی باشد.
اگر در سال 1404 ارز خود را در سپرده ارزی نگهداری میکردم، چقدر سود میگرفتم؟
حالا بیایید خیلی خلاصه و سرانگشتی بررسی کنیم که اگر اسکناس ارزی خریداریشده را بهجای نگهداری در صندوق امانات، در یک سپرده ارزی قرار میدادیم، چقدر بازده بیشتری به دست میآوردیم. هدف این بخش، مقایسه ساده و سریع میان این دو روش و نشاندادن تفاوت سود نهایی است.
- حدود میانگین نرخ دلار آمریکا (بازار آزاد) در فروردین 1404: 94 هزار تومان.
- حدود میانگین نرخ دلار آمریکا (بازار آزاد) در فروردین 1405: 155 هزار تومان.
اختلاف نرخ: 61=155-94 هزار تومان افزایش.
بنابراین، اگر فردی در فروردین 1404 اقدام به خرید دلار کرده و تا فروردین 1405 آن را بدون تغییر نگه میداشت، بر اساس میانگینهای قیمتی ثبتشده در بازار آزاد، به ازای هر یک دلار حدود 61 هزار تومان سود اسمی به دست میآورد. این رقم برای دارنده هزار دلار، معادل حدود 61 میلیون تومان افزایش ارزش اسمی است. با توجه به اختلاف میانگین نرخها، بازده نگهداری اسکناس دلار در این دوره تقریباً 65 درصد برآورد میشود.
خب، تا اینجا که روش نگهداری تفاوتی با دیدگاه بازدهی ندارد و هر روش نگهداری نتیجهای یکسان خواهد داشت. اما اگر آن را سپرده می کردیم:
- نرخ سود سالانه بانک ها 2% است.
اگر فردی در ابتدای سال 1404 مبلغ 1000 دلار در اختیار داشت و آن را با نرخ سود سالانه 2 درصد نگهداری میکرد، پس از یک سال ارزش دارایی او به 1020 دلار میرسید؛ یعنی تنها 20 دلار سود اسمی حاصل میشد. با تبدیل این رقم به تومان بر اساس میانگین نرخ دلار در فروردین 1405 (حدود 155 هزار تومان)، سود یکسالۀ این سرمایهگذاری حدود 3 میلیون و 100 هزار تومان خواهد بود.
- میانگین 1020 دلار با نرخ میانگین فروردین 1405: 158 میلیون و صد هزار تومان خواهد بود.
اگر در کنار این موضوع، هزینههای مربوط به صندوق امانات نیز لحاظ شود، مشخص خواهد شد که نگهداری اسکناس ارز خریداریشده در قالب سپردههای ارزی، در مقایسه با سایر روشها (مانند صندوق امانات یا نگهداری در منزل) از منفعت بیشتری برخوردار است. برای اطلاع از نرخ سود سپردههای ارزی در بانکهای مختلف نیز میتوانید از طریق لینک زیر اقدام کنید.
